Lao động trong hầm lò luôn được xem là một trong những ngành nghề nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm nhất. Để đảm bảo sức khỏe và an toàn cho người lao động, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 04/2021/TT-BCT quy định chi tiết về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc trong hầm lò. Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2021, thay thế cho các quy định cũ trước đây.

Khái niệm "Ca làm việc" được làm rõ hơn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 04/2021/TT-BCT là việc giải thích rõ ràng khái niệm "ca làm việc". Theo đó, ca làm việc không chỉ đơn thuần là thời gian thợ lò trực tiếp cầm máy, cầm xẻng tại vị trí sản xuất.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 3 của Thông tư này quy định:

"Ca làm việc của người lao động trong hầm lò là khoảng thời gian từ khi bắt đầu nhận nhiệm vụ tại nhà giao ca cho đến khi trở lại sân công nghiệp trên mặt bằng mỏ sau khi kết thúc công việc, bao gồm: thời gian nhận nhiệm vụ, thời gian di chuyển từ nhà giao ca đến vị trí sản xuất và trở lại sân công nghiệp trên mặt bằng mỏ (bao gồm cả khoảng thời gian người lao động di chuyển từ cửa lò đến vị trí sản xuất được giao nhiệm vụ trong hầm lò và ngược lại) và thời giờ làm việc của người lao động tại vị trí sản xuất trong hầm lò."

Thời giờ làm việc tối đa: Không quá 9,5 giờ/ngày

Dựa trên bối cảnh đặc thù của ngành khai thác khoáng sản, Điều 4 Thông tư 04/2021/TT-BCT đã đưa ra các con số giới hạn cụ thể nhằm bảo vệ sức khỏe thợ lò:

• Ca làm việc: Không quá 9,5 giờ trong 01 ngày.
• Tại vị trí sản xuất: Thời gian trực tiếp làm việc không quá 07 giờ trong 01 ngày và không quá 42 giờ trong 01 tuần.

Việc khống chế thời gian làm việc tại vị trí sản xuất thấp hơn tổng thời gian ca làm việc cho thấy sự thấu hiểu của cơ quan quản lý đối với sự tiêu hao thể lực cực lớn khi làm việc sâu trong lòng đất.

Quy định về nghỉ giữa giờ và làm thêm giờ

Về chế độ nghỉ ngơi, thợ lò vẫn được hưởng các quyền lợi theo quy định chung của Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể, theo Điều 109 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc từ 06 giờ trở lên trong một ngày thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục (45 phút nếu làm ca đêm). Đặc biệt, nếu làm việc theo ca liên tục thì thời gian nghỉ này được tính vào giờ làm việc.

Đối với vấn đề làm thêm giờ, Điều 5 Thông tư 04/2021/TT-BCT quy định:

• Tổng số giờ làm việc (ca chính + làm thêm) không được quá 12 giờ trong 01 ngày.
• Số giờ làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm.
• Việc làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và người sử dụng lao động

Thông tư mới cũng đặt ra trách nhiệm nặng nề hơn cho các đơn vị khai thác. Doanh nghiệp phải quy định cụ thể ca làm việc, thời giờ nghỉ ngơi vào nội quy lao động và thông báo công khai cho thợ lò. Hàng năm, các đơn vị phải báo cáo tình hình thực hiện về Bộ Công Thương trước ngày 15/01.

Với những quy định chặt chẽ này, hy vọng đời sống và sức khỏe của đội ngũ thợ lò - những "người hùng trong lòng đất" - sẽ được đảm bảo tốt hơn kể từ tháng 9 tới đây.