Trong nỗ lực lập lại trật tự trên thị trường tiền tệ và kiềm chế lạm phát, ngày 13/04/2011, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 84/TB-VPCP. Văn bản này truyền đạt những chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ nhằm thắt chặt quản lý ngoại hối, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vàng và ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh tình hình tài chính có nhiều biến động.

Giảm mạnh hạn mức ngoại tệ mang theo khi xuất cảnh

Một trong những thay đổi quan trọng nhất tác động trực tiếp đến người dân là quy định về lượng ngoại tệ tiền mặt được phép mang theo khi ra nước ngoài. Theo chỉ đạo mới nhất, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phải ban hành quy định giảm mức ngoại tệ tiền mặt tối đa người cư trú được phép mang ra nước ngoài không phải khai báo hải quan xuống còn 5.000 USD (hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương).

Quy định này thay thế cho hạn mức 7.000 USD đang áp dụng hiện hành. Việc giảm hạn mức này được xem là bước đi cần thiết để hạn chế tình trạng chảy máu ngoại tệ và kiểm soát chặt chẽ hơn luồng tiền mặt ra khỏi biên giới, góp phần tăng tính thanh khoản cho thị trường trong nước.

Hoàn thiện khung pháp lý và xử phạt vi phạm hành chính

Để tăng cường tính răn đe, Thủ tướng yêu cầu NHNN khẩn trương rà soát, sửa đổi và hoàn thiện khung khổ pháp lý liên quan đến quản lý ngoại hối. Cụ thể, ngay trong tháng 04/2011, NHNN phải trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 202/2004/NĐ-CP ngày 10/12/2004.

Hướng sửa đổi sẽ tập trung vào việc tăng nặng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm về quản lý ngoại hối và kinh doanh vàng trái phép. Điều này nhằm lập lại trật tự kỷ cương trên thị trường, khuyến khích người dân và doanh nghiệp thực hiện giao dịch qua hệ thống ngân hàng chính thống thay vì thị trường tự do.

"Việc điều hành thị trường ngoại hối và tỷ giá phải được chủ động, linh hoạt, phù hợp với tình hình cung - cầu ngoại tệ, tăng tính thanh khoản của thị trường, khuyến khích xuất khẩu, giảm nhập siêu." - Trích nội dung chỉ đạo tại Thông báo 84/TB-VPCP.

Kiểm soát chặt chẽ nợ nước ngoài và huy động vàng

Bên cạnh quản lý ngoại tệ mặt, Chính phủ cũng chú trọng đến việc kiểm soát nợ nước ngoài của các doanh nghiệp, đặc biệt là các Tập đoàn kinh tế và Tổng công ty Nhà nước. Trong quý III/2011, NHNN có nhiệm vụ trình Nghị định thay thế Nghị định số 134/2005/NĐ-CP ngày 01/11/2005.

Đồng thời, một quyết sách mạnh mẽ khác là yêu cầu dừng hoạt động huy động và cho vay vàng của các tổ chức tín dụng. Đây là biện pháp nhằm chấm dứt tình trạng "vàng hóa" nền kinh tế, chuyển đổi nguồn lực vàng thành tiền tệ phục vụ sản xuất kinh doanh.

Các biện pháp bổ trợ về lãi suất và dự trữ

Để hỗ trợ các mục tiêu trên, NHNN được yêu cầu thực hiện ngay các biện pháp kỹ thuật:

• Quy định trần lãi suất tiền gửi ngoại tệ đối với cá nhân ở mức 3%.
• Nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ thêm 2% nhằm thu hẹp quy định cho vay ngoại tệ.
• Thành lập Tổ công tác liên ngành để giám sát chặt chẽ luồng ngoại tệ cho vay và thanh toán.

Những giải pháp đồng bộ này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện cán cân thanh toán quốc tế, tăng dự trữ ngoại hối nhà nước và tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định của đồng Việt Nam trong thời gian tới.