Nhằm minh bạch hóa thị trường dược phẩm và bảo vệ quyền lợi người bệnh, ngày 12/04/2018, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Thông tư 07/2018/TT-BYT hướng dẫn về kinh doanh dược. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/06/2018, mang đến những thay đổi căn bản trong cách thức tiếp cận và giới thiệu thuốc tại các cơ sở y tế.

Lệnh cấm "mua chuộc" bác sĩ và những hành vi trục lợi

Một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư 07/2018/TT-BYT là việc xác lập ranh giới đạo đức và pháp lý cho người giới thiệu thuốc (thường gọi là trình dược viên). Theo đó, pháp luật nghiêm cấm các cá nhân này sử dụng lợi ích vật chất dưới mọi hình thức để tác động đến bác sĩ, người kê đơn hoặc người dùng thuốc.

Mục tiêu của quy định này là chấm dứt tình trạng "hoa hồng" kê đơn, đảm bảo việc lựa chọn thuốc hoàn toàn dựa trên tình trạng bệnh lý và lợi ích của bệnh nhân thay vì lợi nhuận của hãng dược. Cụ thể, các hành vi sau đây bị nghiêm cấm tuyệt đối:

• Cung cấp lợi ích vật chất, quà tặng hoặc các hình thức hỗ trợ tài chính không minh bạch để thúc đẩy việc kê đơn, mua bán thuốc.
• So sánh thuốc của đơn vị mình với đơn vị khác một cách cảm tính, thiếu bằng chứng khoa học đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Giới thiệu thông tin thuốc sai lệch so với nội dung đã đăng ký hoặc giới thiệu các sản phẩm không phải là thuốc trong danh mục được phép.
• Thực hiện các hoạt động ký gửi, mua bán thuốc trực tiếp với người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.

Yêu cầu khắt khe về trình độ và tác phong của trình dược viên

Không chỉ dừng lại ở việc cấm các hành vi tiêu cực, Bộ Y tế còn chuẩn hóa đội ngũ nhân sự thực hiện nhiệm vụ này. Theo quy định mới, người giới thiệu thuốc phải đáp ứng các tiêu chuẩn về chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp theo Luật Dược 2016 và Nghị định 54/2017/NĐ-CP.

Cụ thể, trình dược viên phải có trình độ từ cao đẳng y, dược trở lên. Trước khi hành nghề, họ phải được cơ sở kinh doanh dược huấn luyện, đào tạo bài bản về kỹ năng giao tiếp và kiến thức chuyên môn sâu về các loại thuốc mà họ chịu trách nhiệm giới thiệu. Đặc biệt, khi thực hiện nhiệm vụ tại các cơ sở y tế, trình dược viên bắt buộc phải đeo thẻ do cơ sở kinh doanh dược cấp và chỉ được hoạt động trong phạm vi, thời gian mà cơ sở y tế cho phép.

Bên cạnh đó, trình dược viên tuyệt đối không được tiếp cận trực tiếp người bệnh, hồ sơ bệnh án hoặc thảo luận các vấn đề liên quan đến thông tin riêng tư của bệnh nhân nếu không có sự đồng ý của cơ quan quản lý y tế.

Công bố Danh mục thuốc hạn chế bán lẻ

Một điểm đáng chú ý khác trong Thông tư 07/2018/TT-BYT là việc ban hành Danh mục thuốc hạn chế bán lẻ. Đây là những loại thuốc đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ trong quá trình sử dụng để tránh các tác dụng phụ nguy hiểm hoặc tình trạng kháng thuốc.

Việc ban hành danh mục này nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn luồng lưu thông của các loại thuốc đặc trị, đảm bảo người dân chỉ tiếp cận được thuốc khi có chỉ định chuyên môn rõ ràng, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và an toàn sức khỏe cộng đồng.

Với những quy định mới này, Bộ Y tế kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh dược phẩm lành mạnh, nơi mà chất lượng thuốc và y đức của người thầy thuốc được đặt lên hàng đầu, loại bỏ những tác động tiêu cực từ lợi ích vật chất trong hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân.