Trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, việc tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ vào đầu tháng 05/2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra những chỉ đạo mang tính đột phá, đặc biệt là yêu cầu nghiên cứu thí điểm sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Nghiên cứu thí điểm sáp nhập tỉnh: Từ chủ trương đến hành động

Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành tổng kết việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019 - 2021 theo quy định tại Nghị quyết 653/2019/UBTVQH14. Việc tổng kết này không chỉ nhằm đánh giá những kết quả đạt được mà còn để rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, từ đó có giải pháp phù hợp tiếp tục thực hiện trong giai đoạn tới.

Đáng chú ý nhất là chỉ đạo về việc nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đây là một vấn đề lớn, có tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng và đời sống nhân dân. Thủ tướng nhấn mạnh, việc sắp xếp phải dựa trên các tiêu chuẩn khoa học về diện tích tự nhiên, quy mô dân số được quy định tại Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13, đồng thời phải tính đến các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa và truyền thống.

"Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế là vấn đề khó khăn, phức tạp, nhạy cảm vì liên quan đến con người và lợi ích. Vì thế phải nghiên cứu kỹ, cân nhắc nhiều mặt, lắng nghe ý kiến nhiều chiều, phản biện, thảo luận kỹ lưỡng, xem xét toàn diện để có quyết định đúng đắn, phù hợp, hiệu quả."

Nguyên tắc "03 không" và mục tiêu lấy người dân làm trung tâm

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ cần tăng cường kiểm tra, giám sát, chống sách nhiễu, gây phiền hà về thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và người dân. Đặc biệt, phải thực hiện nghiêm nguyên tắc 03 không:

• Không nói không: Không từ chối các yêu cầu chính đáng của người dân và doanh nghiệp mà không có lý do xác đáng.
• Không nói khó: Không gây khó khăn, cản trở trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
• Không nói có mà không làm: Đã hứa, đã cam kết thì phải thực hiện đến nơi đến chốn.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, mọi nỗ lực cải cách, sắp xếp bộ máy đều phải hướng tới mục tiêu xây dựng một Chính phủ tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân, lấy nhân dân và doanh nghiệp làm trung tâm của sự phát triển.

Bài toán tinh giản biên chế và giảm chi thường xuyên

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc sắp xếp đơn vị hành chính là giảm đầu mối, tinh gọn tổ chức và tinh giản biên chế. Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nội vụ tập trung rà soát, bổ sung, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, ngành theo hướng một cơ quan có thể làm nhiều việc nhưng một việc chỉ giao cho một cơ quan thực hiện chủ trì.

Bên cạnh đó, cần cương quyết giảm chi thường xuyên cho bộ máy và con người để tập trung nguồn lực tăng chi cho đầu tư phát triển. Việc rà soát không thực hiện cấp “hàm”, phòng trong vụ và thực hiện đúng các quy định về tiêu chí thành lập tổ chức là những bước đi cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu này.

Việc nghiên cứu thí điểm sáp nhập tỉnh không chỉ là câu chuyện về địa giới hành chính, mà còn là lời giải cho bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo không gian phát triển mới và đảm bảo sự bền vững của hệ thống chính trị trong tình hình mới.