Trước diễn biến hết sức phức tạp của dịch bệnh COVID-19 vào thời điểm tháng 4/2020, công tác phòng chống dịch không chỉ dừng lại ở các biện pháp y tế mà còn đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan bảo vệ pháp luật. Để đảm bảo tính nghiêm minh và tạo sức răn đe, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành các chỉ đạo khẩn cấp nhằm xử lý hình sự các hành vi vi phạm điển hình.

Chỉ đạo quyết liệt từ Viện Kiểm sát nhân dân tối cao

Theo nội dung tại Chỉ thị 03/CT-VKSTC năm 2020, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao yêu cầu Viện kiểm sát các cấp phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp. Mục tiêu trọng tâm là lựa chọn những vụ việc vi phạm điển hình, có tác động xấu đến dư luận để khởi tố, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử công khai.

Việc xử lý này không chỉ nhằm trừng phạt người phạm tội mà còn đáp ứng yêu cầu răn đe, giáo dục chung trong toàn xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh trong giai đoạn cao điểm.

5 nhóm hành vi vi phạm trọng điểm bị xử lý hình sự

Dựa trên hướng dẫn tại Công văn 45/TANDTC-PC năm 2020 và các quy định của Bộ luật Hình sự 2015, các nhóm hành vi sau đây sẽ bị tập trung xử lý:

• Lây lan dịch bệnh nguy hiểm: Các hành vi trốn khỏi nơi cách ly, không tuân thủ quy định về cách ly, khai báo y tế gian dối làm lây lan dịch bệnh ra cộng đồng sẽ bị truy cứu theo Điều 240 về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người.
• Vi phạm quy định nơi đông người: Hành vi gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng chống dịch.
• Đưa tin sai sự thật: Việc phát tán thông tin bịa đặt về dịch bệnh gây hoang mang dư luận có thể bị xử lý theo Điều 288.
• Trục lợi từ dịch bệnh: Các hành vi đầu cơ, buôn lậu, làm giả vật tư y tế (khẩu trang, nước sát khuẩn) hoặc tham nhũng trong công tác phòng dịch.
• Chống người thi hành công vụ: Hành vi cản trở, tấn công lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ phòng chống dịch sẽ bị xử lý nghiêm theo Điều 330.

Áp dụng thủ tục rút gọn để xử lý nhanh chóng

Để đảm bảo tính kịp thời, các vụ án có đủ điều kiện sẽ được áp dụng ngay thủ tục rút gọn theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự. Đối với những vụ án phức tạp hơn, các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu khẩn trương tiến hành các hoạt động tố tụng để kết thúc hồ sơ và đưa ra xét xử trong thời hạn ngắn nhất có thể.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Công an, Viện kiểm sát và Tòa án trong giai đoạn này chính là lá chắn pháp lý vững chắc, bảo vệ thành quả phòng chống dịch của cả dân tộc. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, vì sức khỏe của bản thân và cộng đồng.