Trong bối cảnh xã hội hóa giáo dục ngày càng sâu rộng, việc các nhà đầu tư mong muốn chuyển đổi mô hình từ kinh doanh giáo dục sang hoạt động không vì lợi nhuận đã trở thành một xu thế tất yếu. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất trong nhiều năm qua chính là sự thiếu vắng một hành lang pháp lý cụ thể. Phải đến khi Nghị định 66/2026/NĐ-CP chính thức được ban hành, những nút thắt này mới thực sự được tháo gỡ.

Bước ngoặt từ Nghị định 66/2026/NĐ-CP

Mặc dù Luật Giáo dục 2019 đã đề cập đến khái niệm cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, nhưng thực tế triển khai gặp rất nhiều khó khăn do chưa có hướng dẫn về trình tự, thủ tục. Sự ra đời của Nghị định 66/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/03/2026) đã đánh dấu lần đầu tiên Chính phủ quy định cụ thể về hồ sơ, quy trình và các điều kiện khắt khe nhưng minh bạch để thực hiện việc chuyển đổi này.

Theo quy định tại Điều 3, Điều 4 và Điều 5 của Nghị định này, phạm vi áp dụng bao gồm một hệ thống đa dạng các cấp học:

• Cơ sở giáo dục mầm non: Nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non tư thục.
• Cơ sở giáo dục phổ thông tư thục: Các trường tiểu học, THCS, THPT.
• Cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.

Điều kiện tiên quyết: Cam kết từ nhà đầu tư

Điểm cốt lõi của việc chuyển đổi sang mô hình không vì lợi nhuận nằm ở tính nhân văn và sự cam kết dài hạn. Pháp luật yêu cầu phải có văn bản cam kết của các nhà đầu tư đại diện cho ít nhất 75% tổng số vốn góp. Nội dung cam kết phải khẳng định rõ:

• Không rút vốn, không hưởng lợi tức từ hoạt động giáo dục.
• Phần lợi nhuận tích lũy hằng năm thuộc sở hữu chung hợp nhất không phân chia.
• Toàn bộ nguồn lực tài chính được tái đầu tư để phát triển cơ sở vật chất và chất lượng dạy học.

Hồ sơ và quy trình giải quyết "siêu tốc"

Để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị, Nghị định 66/2026/NĐ-CP đã chuẩn hóa thành phần hồ sơ bao gồm:

- Tờ trình đề nghị chuyển đổi mô hình hoạt động.
- Văn bản cam kết của các nhà đầu tư (đạt tỷ lệ vốn góp theo quy định).
- Dự thảo quy chế tổ chức, hoạt động và quy chế tài chính nội bộ mới.
- Báo cáo kiểm toán độc lập về tình hình tài chính.
- Báo cáo đánh giá tác động toàn diện đối với nhân sự, tài sản và người học.

Về quy trình thực hiện, các cơ sở giáo dục có thể lựa chọn nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, bưu chính hoặc trực tiếp. Thời gian giải quyết được rút ngắn đáng kể: Chỉ trong 13 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải hoàn thành việc thẩm định và ra quyết định. Nếu hồ sơ cần bổ sung, cơ quan chức năng phải thông báo bằng văn bản trong vòng 03 ngày làm việc.

Lời kết

Việc ban hành Nghị định 66/2026/NĐ-CP không chỉ hoàn thiện hệ thống pháp luật về giáo dục mà còn mở ra cơ hội lớn cho các trường tư thục khẳng định sứ mệnh phụng sự cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng một môi trường giáo dục bền vững, nơi chất lượng và lợi ích của người học luôn được đặt lên hàng đầu.