Chính phủ vừa ban hành Nghị định 17/2025/NĐ-CP, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về đấu thầu tại Việt Nam. Không chỉ đơn thuần là sửa đổi, văn bản này còn "lấp đầy" những khoảng trống pháp lý, đặc biệt là trong các dự án có yếu tố nước ngoài và các dự án mang tính chiến lược quốc gia.

1. Bổ sung hướng dẫn về trình tự, thủ tục đấu thầu quốc tế

Một trong những điểm sáng của Nghị định 17/2025/NĐ-CP là việc bổ sung Điều 2a vào sau Điều 2 của Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Quy định này hướng dẫn chi tiết trình tự thực hiện khoản 5 Điều 3 của Luật Đấu thầu 2023.

Theo đó, đối với các điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận vay nước ngoài có quy định về đấu thầu khác biệt, quy trình đàm phán và trình Chính phủ quyết định đã được minh bạch hóa. Điều này giúp các cơ quan chủ quản dự án chủ động hơn trong việc đề xuất áp dụng các quy định của nhà tài trợ quốc tế, đảm bảo tính tương thích giữa pháp luật trong nước và cam kết quốc tế.

2. Lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt: Khi nào được áp dụng?

Tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 17, Chính phủ đã bổ sung Chương IVa vào Nghị định 115/2024/NĐ-CP, quy định cụ thể về việc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt tại Điều 44a và Điều 44b.

Các trường hợp được áp dụng bao gồm:

• Dự án bảo đảm lợi ích quốc gia, nhiệm vụ chính trị theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.
• Dự án bảo đảm quốc phòng, an ninh, biên giới lãnh thổ.
• Dự án có yêu cầu đặc thù về thủ tục đầu tư, giao đất hoặc các dự án cấp bách như điện gió ngoài khơi.

Việc quy định rõ thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và UBND cấp tỉnh trong việc quyết định áp dụng hình thức này giúp đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, tránh tình trạng ách tắc do quy trình đấu thầu thông thường không đáp ứng được tính cấp thiết.

3. Siết chặt đánh giá uy tín nhà thầu: 04 hành vi mới bị "điểm mặt"

Uy tín của nhà thầu là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng gói thầu. Khoản 5 Điều 2 Nghị định 17 đã bổ sung thêm 04 hành vi khiến nhà thầu bị đánh giá thấp về uy tín tại Điều 18:

- Nhà thầu rút hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu khi hồ sơ vẫn còn hiệu lực.
- Không nộp bản gốc bảo đảm dự thầu hoặc các hình thức bảo lãnh theo quy định.
- Không thực hiện biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng.
- Từ chối hoặc không xác nhận chấp thuận trao hợp đồng trong vòng 03 ngày.

Quy định này buộc các nhà thầu phải có trách nhiệm hơn với hồ sơ và cam kết của mình, đồng thời giúp chủ đầu tư sàng lọc được những đơn vị thực sự có năng lực và nghiêm túc.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Trước những thay đổi này, các doanh nghiệp tham gia đấu thầu cần cập nhật ngay các quy định mới để điều chỉnh chiến lược tham dự thầu. Việc nắm vững trình tự thủ tục và duy trì uy tín trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia sẽ là chìa khóa để thành công trong bối cảnh pháp lý ngày càng chặt chẽ và minh bạch.

Trên đây là nội dung điểm mới của Nghị định 17/2025/NĐ-CP về đấu thầu.