Trái với kỳ vọng của hàng triệu người lao động về một quyết định cuối cùng, Hội đồng Tiền lương quốc gia vẫn chưa thể chốt được mức tăng lương tối thiểu vùng cho năm 2019 sau phiên họp thứ hai đầy kịch tính diễn ra vào ngày 26/07/2018.

Diễn biến phiên họp thứ 2: Khoảng cách lớn giữa các đề xuất

Dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp, phiên họp lần này được kỳ vọng sẽ là nút thắt cuối cùng để công bố mức tăng lương chính thức. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự khác biệt về quan điểm giữa đại diện người lao động và đại diện người sử dụng lao động vẫn còn quá lớn.

Quan điểm của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

Đại diện cho quyền lợi của người lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiên định với mức đề xuất tăng 8% so với mức lương hiện hành quy định tại Nghị định 141/2017/NĐ-CP. Căn cứ cho con số này dựa trên bức tranh kinh tế đầy lạc quan của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2018.

Theo tinh thần của Nghị quyết 74/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ, tốc độ tăng trưởng GDP đạt mức ấn tượng 7,08% - con số cao nhất kể từ năm 2011. Do đó, việc tăng lương không chỉ là sự chia sẻ thành quả kinh tế mà còn là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo đời sống tối thiểu cho công nhân trong bối cảnh giá cả sinh hoạt có xu hướng tăng.

Đề xuất từ phía cộng đồng doanh nghiệp (VCCI)

Ngược lại, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp - lại bày tỏ sự thận trọng đáng kể. Mặc dù đồng ý với chủ trương cần phải tăng lương, nhưng VCCI chỉ đề xuất mức tăng khiêm tốn là 2%.

Lý do được đưa ra là các doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực chi phí đầu vào tăng cao, cùng với việc thực hiện các chính sách bảo hiểm xã hội mới. Một mức tăng quá mạnh có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và khả năng duy trì việc làm của các doanh nghiệp, đặc biệt là trong các ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày.

Căn cứ pháp lý và bối cảnh cải cách tiền lương năm 2018

Việc thảo luận tăng lương tối thiểu vùng 2019 diễn ra trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định 72/2018/NĐ-CP, điều chỉnh mức lương cơ sở của cán bộ, công chức lên 1,39 triệu đồng/tháng từ ngày 01/07/2018. Điều này tạo ra một áp lực tâm lý và thực tế về việc cần có sự điều chỉnh tương ứng cho khối doanh nghiệp để đảm bảo tính công bằng.

Đặc biệt, định hướng dài hạn đã được xác lập tại Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về cải cách chính sách tiền lương. Nghị quyết này nhấn mạnh việc lương tối thiểu vùng phải bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, đồng thời đặt trong mối quan hệ với các chỉ số kinh tế vĩ mô.

"Thực hiện điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phù hợp tình hình kinh tế - xã hội, khả năng chi trả của doanh nghiệp để đến năm 2020 mức lương tối thiểu bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ."

Kỳ vọng vào phiên họp thứ 3 trong tháng 8/2018

Dù chưa chốt được con số cụ thể, nhưng một tín hiệu tích cực là cả hai bên đã thống nhất về việc chắc chắn sẽ tăng lương trong năm 2019. Vấn đề còn lại chỉ là tìm ra một "điểm rơi" phù hợp để hài hòa lợi ích giữa người lao động và khả năng chịu đựng của doanh nghiệp.

Theo dự kiến, Hội đồng Tiền lương quốc gia sẽ tổ chức phiên họp thứ 3 vào tháng 8/2018 tới đây. Đây sẽ là thời điểm quyết định để đưa ra phương án cuối cùng trình Chính phủ xem xét và ban hành Nghị định mới thay thế cho Nghị định 141/2017/NĐ-CP.

Người lao động cần theo dõi sát sao các thông tin chính thống để nắm bắt quyền lợi của mình, trong khi các doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch tài chính cho năm tới dựa trên các kịch bản tăng lương đã được đưa ra thảo luận.