Cánh đồng lúa chín vàng tại Việt Nam - Nguồn lực quan trọng cần được bảo vệ và hỗ trợ phát triển (ảnh minh họa)

Sản xuất lúa gạo không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn mà còn là vấn đề an ninh lương thực quốc gia. Để khuyến khích các địa phương duy trì và phát triển diện tích đất trồng lúa, Chính phủ đã ban hành Nghị định 112/2024/NĐ-CP với những thay đổi quan trọng về mức hỗ trợ tài chính. Những quy định này hứa hẹn sẽ tạo ra động lực mới cho ngành nông nghiệp lúa nước trong giai đoạn tới.

Mức hỗ trợ ngân sách cho địa phương sản xuất lúa: Tăng cường nguồn lực cơ sở

Theo quy định mới nhất tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 112/2024/NĐ-CP, ngân sách Nhà nước sẽ thực hiện hỗ trợ địa phương dựa trên diện tích đất trồng lúa thực tế. Cụ thể:

• Đối với đất chuyên trồng lúa: Mức hỗ trợ là 1.500.000 đồng/ha/năm.
• Đối với đất trồng lúa còn lại: Hỗ trợ 750.000 đồng/ha/năm (ngoại trừ diện tích lúa nương mở rộng tự phát).
• Ưu tiên vùng quy hoạch chất lượng cao: Hỗ trợ thêm 1.500.000 đồng/ha/năm cho đất chuyên trồng lúa tại các vùng quy hoạch năng suất, chất lượng cao.

Việc phân bổ và quản lý nguồn kinh phí này sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm, đảm bảo mục tiêu bảo vệ quỹ đất lúa một cách bền vững nhất.

Kinh phí hỗ trợ được sử dụng vào những mục đích gì?

Một câu hỏi mà nhiều người dân và cán bộ địa phương quan tâm là nguồn tiền này sẽ được chi dùng như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất? Điều 15 Nghị định 112/2024/NĐ-CP đã liệt kê danh mục các hoạt động được phép sử dụng kinh phí hỗ trợ, bao gồm:

• Hỗ trợ trực tiếp cho người sản xuất: Mua giống lúa hợp pháp, áp dụng công nghệ mới, xây dựng mô hình trình diễn và đào tạo kỹ thuật canh tác.
• Cải tạo đất: Đánh giá tính chất lý, hóa học và xây dựng bản đồ nông hóa thổ nhưỡng định kỳ 05 năm/lần để nâng cao chất lượng đất.
• Hạ tầng nông thôn: Duy tu, bảo dưỡng các công trình thủy lợi, giao thông nội đồng phục vụ sản xuất lúa tại xã.
• Bản quyền giống: Hỗ trợ mua bản quyền sở hữu các giống lúa quý, giống lúa được bảo hộ.

Trách nhiệm tài chính khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa

Bên cạnh nguồn hỗ trợ từ ngân sách, pháp luật cũng quy định chặt chẽ về nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân khi chuyển đổi đất lúa sang mục đích phi nông nghiệp. Tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 112/2024/NĐ-CP, người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất phải nộp một khoản tiền để bổ sung diện tích đất lúa bị mất.

Trích dẫn Điều 12: "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức nộp cụ thể nhưng không thấp hơn 50% số tiền được xác định theo diện tích đất chuyên trồng lúa phải chuyển sang mục đích phi nông nghiệp nhân với giá của loại đất trồng lúa tính theo Bảng giá đất tại thời điểm chuyển mục đích sử dụng đất."

Quy định này nhằm đảm bảo nguyên tắc "có vào có ra", giữ vững tổng diện tích đất trồng lúa quốc gia trước áp lực đô thị hóa và công nghiệp hóa.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý độc giả nắm rõ hơn về các chính sách hỗ trợ mới nhất dành cho đất trồng lúa. Việc thực hiện đúng và đủ các quy định này không chỉ giúp địa phương có thêm nguồn lực mà còn góp phần bảo vệ "bát cơm" của dân tộc một cách bền vững.