Chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) từ 10% xuống 8% theo Nghị quyết 43/2022/QH15 là một nỗ lực lớn của Chính phủ nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, quy định về việc phải lập hóa đơn riêng cho hàng hóa được giảm thuế đã vô tình tạo ra một "gánh nặng" hành chính không nhỏ cho cộng đồng doanh nghiệp.

Nỗi lo "đội chi phí" từ quy định tách hóa đơn riêng

Theo quy định ban đầu tại khoản 4 Điều 1 Nghị định 15/2022/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh bắt buộc phải lập hóa đơn riêng cho hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT. Cụ thể:

Cơ sở kinh doanh phải lập hóa đơn riêng cho hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng. Trường hợp cơ sở kinh doanh không lập hóa đơn riêng cho hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng thì không được giảm thuế giá trị gia tăng.

Quy định này đã khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị bán lẻ, siêu thị hoặc các công ty có danh mục hàng hóa đa dạng, rơi vào tình cảnh "dở khóc dở cười". Thay vì chỉ xuất một hóa đơn cho một đơn hàng, kế toán phải tách thành nhiều hóa đơn khác nhau dựa trên mức thuế suất. Điều này không chỉ làm tăng chi phí sử dụng hóa đơn điện tử mà còn gây lãng phí thời gian, nhân lực và đòi hỏi phải nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán phức tạp.

Bước ngoặt từ Nghị định 41/2022/NĐ-CP: Cho phép gộp hóa đơn

Lắng nghe những phản hồi từ thực tế, Chính phủ đã nhanh chóng ban hành Nghị định 41/2022/NĐ-CP để sửa đổi quy định nêu trên. Đây được xem là một "luồng gió mới" giúp tháo gỡ nút thắt hành chính cho doanh nghiệp.

Quy định mới về cách ghi hóa đơn

Theo đó, thay vì phải tách hóa đơn, doanh nghiệp hiện nay đã có thể lập chung một hóa đơn cho nhiều loại hàng hóa có thuế suất khác nhau. Tuy nhiên, để đảm bảo tính minh bạch, trên hóa đơn phải ghi rõ thuế suất của từng mặt hàng. Cụ thể, tại Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP quy định:

Trường hợp cơ sở kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ áp dụng các mức thuế suất khác nhau thì trên hóa đơn giá trị gia tăng phải ghi rõ thuế suất của từng hàng hóa, dịch vụ theo quy định tại khoản 3 Điều này.

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được phép thể hiện các mức thuế suất 0%, 5%, 8% hoặc 10% trên cùng một mẫu hóa đơn, miễn là có cột phân loại thuế suất rõ ràng cho từng dòng hàng hóa.

Không hồi tố xử phạt đối với các hóa đơn đã xuất

Một điểm đáng chú ý khác mang tính nhân văn trong quy định mới là việc bảo vệ quyền lợi cho các doanh nghiệp đã thực hiện theo quy định cũ hoặc lỡ "gộp" hóa đơn trước khi Nghị định 41 có hiệu lực. Văn bản này khẳng định rõ:

Trường hợp từ ngày 01 tháng 02 năm 2022 đến ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành, cơ sở kinh doanh đã thực hiện theo quy định tại Điều 1 Nghị định này thì không phải điều chỉnh lại hóa đơn và không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn.

Điều này giúp các doanh nghiệp yên tâm tiếp tục hoạt động mà không lo ngại về các rủi ro pháp lý hay bị truy thu, xử phạt do những vướng mắc trong giai đoạn chuyển giao chính sách.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc cho phép gộp hóa đơn là một cải cách hành chính quan trọng, giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ pháp luật. Tuy nhiên, các kế toán viên cần lưu ý kiểm tra kỹ danh mục hàng hóa được giảm thuế theo các Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP để áp dụng đúng mức thuế suất 8%, tránh sai sót dẫn đến việc phải điều chỉnh hóa đơn sau này.

Nếu quý doanh nghiệp vẫn còn băn khoăn về cách thức lập hóa đơn điện tử theo quy định mới, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết, đảm bảo tối ưu hóa lợi ích từ chính sách giảm thuế của Nhà nước.