Từ ngày 02/12/2025, việc áp dụng giá bán điện tại Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng theo quy định mới nhất của Bộ Công thương. Việc nắm rõ các quy tắc này không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp đảm bảo quyền lợi mà còn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có khi kê khai mục đích sử dụng điện.

Nhân viên điện lực kiểm tra chỉ số công tơ điện (ảnh minh họa)

Nguyên tắc "vàng" khi áp dụng giá bán điện từ cuối năm 2025

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 60/2025/TT-BCT, nguyên tắc cốt lõi là giá bán điện phải được áp dụng đúng đối tượng và đúng mục đích sử dụng. Đây là trách nhiệm song phương giữa bên bán (điện lực) và bên mua (khách hàng).

Cụ thể, khách hàng có trách nhiệm kê khai chính xác mục đích dùng điện. Trong trường hợp có sự thay đổi (ví dụ: từ nhà ở chuyển sang kinh doanh cửa hàng), chủ hộ phải thông báo cho bên bán điện trước ít nhất 15 ngày để điều chỉnh hợp đồng. Nếu phát hiện áp dụng sai giá gây thiệt hại, các bên phải hoàn trả hoặc truy thu phần chênh lệch trong vòng 15 ngày kể từ khi thống nhất sai sót.

"Trường hợp không xác định được thời điểm áp dụng sai giá, thời gian truy thu hoặc hoàn trả được tính 12 tháng trước thời điểm phát hiện sai sót."

Cách xác định mục đích sử dụng điện để tránh bị phạt

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy trình xác định mục đích sử dụng điện ngoài sinh hoạt. Bên bán điện sẽ căn cứ theo thứ tự ưu tiên: Mã ngành kinh tế -> Quyết định thành lập -> Các giấy tờ pháp lý liên quan.

Mã ngành kinh tế sẽ được đối chiếu trực tiếp từ Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc thông tin trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Điều này giúp minh bạch hóa việc áp giá điện cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh, tránh tình trạng "nhập nhèm" giữa điện sinh hoạt và điện sản xuất.

Khu dân cư kết hợp kinh doanh cần lưu ý quy định về giá điện (ảnh minh họa)

Xử lý tình huống dùng điện cho nhiều mục đích

Thực tế hiện nay có rất nhiều hộ gia đình vừa ở vừa kinh doanh nhỏ lẻ. Thông tư 60/2025/TT-BCT đã đưa ra hướng giải quyết cụ thể:

• Hợp đồng sinh hoạt có dùng một phần cho kinh doanh: Nếu không tách được công tơ, sẽ áp dụng giá điện sinh hoạt cho toàn bộ sản lượng tại công tơ.
• Hợp đồng ngoài sinh hoạt: Hai bên thỏa thuận tỷ lệ điện năng cho từng mục đích dựa trên thực tế sử dụng.
• Khu đô thị, chung cư chưa bàn giao lưới điện: Điện sinh hoạt được tính theo định mức chung (bậc thang) nhân với số hộ thực tế, dựa trên hợp đồng mua bán nhà hoặc biên bản bàn giao.

Chốt chỉ số công tơ: Minh bạch khi thay đổi giá

Để đảm bảo tính công bằng khi có quyết định thay đổi giá điện, bên bán điện có trách nhiệm chốt chỉ số toàn bộ công tơ trên lưới ngay trong ngày quyết định có hiệu lực (trừ công tơ điện sinh hoạt). Việc chốt chỉ số tại các trạm chuyên dùng hoặc công tơ tổng phải có sự chứng kiến của bên mua hoặc người làm chứng, đảm bảo không có sự mập mờ trong việc tính toán hóa đơn tiền điện giai đoạn chuyển giao.

Việc ban hành Thông tư 60/2025/TT-BCT được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng hơn, giúp giảm thiểu tranh chấp giữa ngành điện và khách hàng, đồng thời thúc đẩy việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.