Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phát triển phức tạp, việc quản lý và kiểm soát thông tin trên các nền tảng mạng xã hội trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và quyền lợi hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Nhằm siết chặt kỷ cương trên môi trường số, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt với các chế tài trừng phạt cực kỳ nghiêm khắc.

Bước ngoặt pháp lý mới: Không chỉ phạt tiền, vi phạm mạng xã hội sẽ bị "xóa sổ" tài khoản, trang cộng đồng

Trước đây, các hành vi vi phạm trên mạng xã hội chủ yếu bị xử lý bằng hình thức phạt tiền, dẫn đến tình trạng nhiều đối tượng chấp nhận nộp phạt để tiếp tục câu view, câu like bằng tin giả. Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP đã bổ sung những biện pháp khắc phục hậu quả mang tính triệt để hơn.

Cụ thể, tại Điều 95 của Nghị định này quy định rõ về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội với các mức phạt tiền và biện pháp xử lý đi kèm:

"Điều 95. Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội
1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:
a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;
b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy cho tệ nạn xã hội, mại dâm, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;..."

Đặc biệt, đối với các hành vi nghiêm trọng hơn quy định tại khoản 2 Điều 95, mức phạt tiền sẽ dao động từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, áp dụng cho các hành vi:

• Cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
• Tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
• Cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đáng chú ý nhất là biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại khoản 3 Điều 95. Theo đó, ngoài việc bị phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị:

• Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật (theo điểm a khoản 3 Điều 95);
• Buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng (Fanpage), nhóm cộng đồng (Group) hoặc kênh nội dung do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này (theo điểm b khoản 3 Điều 95).

Quy định này đồng nghĩa với việc những Fanpage hàng triệu lượt theo dõi hay các Group cộng đồng có hàng trăm nghìn thành viên hoàn toàn có thể bị "xóa sổ" khỏi không gian mạng chỉ sau một lần đăng tải hoặc phê duyệt các nội dung xuyên tạc, sai sự thật nghiêm trọng.

Người dùng mạng xã hội đối mặt với nguy cơ bị khóa tài khoản, trang cộng đồng nếu chia sẻ thông tin vi phạm pháp luật (ảnh minh họa)

Tạm giữ tên miền ".vn" và quốc tế: Đòn trừng phạt nghiêm khắc cho website vi phạm

Không chỉ dừng lại ở việc khóa tài khoản hay trang cộng đồng trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube, Nghị định 174/2026/NĐ-CP còn đưa ra biện pháp ngăn chặn cực mạnh đối với các trang thông tin điện tử, trang mạng sử dụng tên miền riêng.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 5, cơ quan chức năng có thẩm quyền được phép tạm giữ tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" hoặc tên miền quốc tế phân bổ cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam để xử phạt vi phạm hành chính nếu phát hiện các hành vi:

• Cung cấp, truyền đưa, sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện đầy đủ hoặc thể hiện sai chủ quyền quốc gia;
• Cung cấp, truyền đưa thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân, không phù hợp với lợi ích của đất nước, gây ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết dân tộc, phá hoại truyền thống lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc; cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc; xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; tuyên truyền, kích động khủng bố, bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội;
• Cung cấp, truyền đưa thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân;
• Cung cấp, truyền đưa các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc không được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;
• Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung vi phạm quy định của pháp luật;
• Quảng cáo, tuyên truyền, mua bán hàng hóa, dịch vụ bị cấm.

Biện pháp này sẽ đánh trực tiếp vào hoạt động vận hành của các trang web vi phạm, khiến chúng hoàn toàn bị tê liệt và không thể truy cập được trong thời gian bị tạm giữ tên miền, ngăn chặn kịp thời sự lan truyền của các luồng thông tin độc hại.

Sự khác biệt vượt trội so với quy định hiện hành

Trước khi Nghị định 174/2026/NĐ-CP được ban hành, công tác xử lý vi phạm trên không gian mạng được thực hiện theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP). Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng cho thấy các quy định cũ bộc lộ một số hạn chế:

• Mức phạt tiền chưa đủ sức răn đe: Các hành vi vi phạm chủ yếu bị phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Đối với các trang tin, Fanpage lớn có doanh thu khủng từ quảng cáo, mức phạt này được ví như "muối bỏ bể".
• Thiếu chế tài mạnh mẽ đối với tài khoản, trang cộng đồng: Quy định cũ chưa có cơ chế cụ thể và trực tiếp để buộc khóa vĩnh viễn các Fanpage, Group cộng đồng hay kênh nội dung vi phạm, dẫn đến việc "phạt xong lại tái phạm".
• Chưa tối ưu hóa việc xử lý tên miền: Việc tạm giữ tên miền chưa được quy định chi tiết và đồng bộ như tại Nghị định 174/2026/NĐ-CP.

Sự ra đời của Nghị định 174/2026/NĐ-CP thể hiện quyết tâm sắt đá của Nhà nước trong việc làm sạch không gian mạng, bảo vệ người dùng trước làn sóng tin giả và các thông tin độc hại.

Lời khuyên thiết thực cho quản trị viên (Admin) và người dùng mạng xã hội

Với những quy định mới cực kỳ nghiêm khắc này, cả người dùng cá nhân lẫn những người quản lý các trang, nhóm cộng đồng cần phải nâng cao ý thức trách nhiệm khi hoạt động trên không gian mạng:

1. Đối với Quản trị viên (Admin) các Fanpage, Group cộng đồng:
Theo quy định tại điểm k khoản 1 Điều 95, chủ tài khoản, chủ kênh, chủ trang cộng đồng, người quản trị nhóm cộng đồng có trách nhiệm bắt buộc phải thực hiện ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Nếu không thực hiện, Admin sẽ bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng và đối mặt với nguy cơ trang/nhóm bị khóa vĩnh viễn. Do đó, cần thiết lập quy trình duyệt bài chặt chẽ, kiểm soát kỹ nội dung bình luận của thành viên.

2. Đối với người dùng cá nhân:
Tuyệt đối không chia sẻ, phát tán những thông tin chưa được kiểm chứng từ các nguồn không chính thống. Trước khi nhấn nút "Chia sẻ", hãy tự đặt câu hỏi về tính xác thực của thông tin và đối chiếu với các nguồn tin cậy như báo chí chính thống hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ bản thân trước các chế tài xử phạt hành chính mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng văn minh, an toàn và lành mạnh cho toàn xã hội.