Trong bối cảnh thị trường lao động có nhiều biến động, Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được xem là "chiếc phao cứu sinh" quan trọng giúp người lao động duy trì cuộc sống tối thiểu. Mới đây, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá, hứa hẹn thay đổi diện mạo chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam.

Đề xuất nâng mức hưởng trợ cấp lên 75% bình quân tiền lương

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất tăng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng lên ít nhất 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN gần nhất. So với quy định hiện hành tại Luật Việc làm 2025 và Luật Việc làm 2013, mức hưởng này đang được duy trì ở con số 60%.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Luật Việc làm 2025:

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động...

Việc nâng mức hưởng lên 75% được kỳ vọng sẽ giúp người lao động thu hẹp khoảng cách thu nhập khi mất việc, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ. Hiện nay, mức hưởng tối đa vẫn bị khống chế không quá 05 lần mức lương tối thiểu vùng theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP (hoặc Nghị định 74/2024/NĐ-CP tùy thời điểm).

Mở rộng quyền lợi cho người lao động đóng bảo hiểm trên 12 năm

Hiện nay, dù người lao động có đóng BHTN 15 hay 20 năm thì thời gian hưởng tối đa cũng chỉ dừng lại ở 12 tháng. Điều này vô hình trung tạo ra tâm lý "thiệt thòi" cho những lao động gắn bó lâu dài. Để khắc phục, Tổng Liên đoàn đã đề xuất hai phương án:

• Phương án 1: Cho phép người lao động đã đóng trên 144 tháng (12 năm) mà chưa hưởng trợ cấp lần nào được chuyển phần đóng dư sang các chế độ khác của BHXH để tăng quyền lợi khi nghỉ hưu.
• Phương án 2: Sử dụng thời gian đóng dư để làm căn cứ cho các khoản vay ưu đãi từ Quỹ BHTN nhằm duy trì cuộc sống hoặc hỗ trợ thân nhân.

Hoàn trả 50% tiền đóng nếu đến tuổi hưu mà chưa hưởng trợ cấp

Một đề xuất mang tính nhân văn khác là việc hoàn trả 50% số tiền đã đóng vào Quỹ BHTN cho những người lao động đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa từng nhận trợ cấp thất nghiệp. Thực tế hiện nay, nhiều người phải chọn cách "nghỉ việc sớm" để hưởng 12 tháng trợ cấp trước khi nhận lương hưu vì pháp luật không cho phép hưởng đồng thời hai chế độ này. Đề xuất mới sẽ giúp người lao động yên tâm cống hiến đến khi đủ tuổi hưu mà không lo mất trắng quyền lợi BHTN.

Người lao động bị sa thải vẫn có cơ hội nhận trợ cấp?

Thay vì loại trừ các trường hợp bị sa thải hoặc kỷ luật như trước đây, đề xuất mới hướng tới việc bảo vệ quyền lợi của người lao động ngay cả khi họ bị đơn phương chấm dứt hợp đồng từ phía chủ sử dụng lao động mà không được tiếp nhận lại. Điều này nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp dùng các biện pháp ép buộc người lao động nghỉ việc để né tránh trách nhiệm.

Những đề xuất này nếu được thông qua và cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn Luật Việc làm 2025 sẽ là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động Việt Nam.