Ngày 05/5/2021 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc kết hợp quốc phòng với kinh tế - xã hội khi Nghị định 22/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Văn bản này không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về quản lý các Khu kinh tế - quốc phòng mà còn mở ra nhiều cơ hội ổn định cuộc sống cho cán bộ, chiến sĩ và người lao động tại các vùng biên giới, hải đảo xa xôi.

Lực lượng quân đội phối hợp cùng nhân dân phát triển kinh tế tại vùng biên giới (ảnh minh họa)

Quản lý chặt chẽ và sử dụng hiệu quả quỹ đất trong Khu kinh tế - quốc phòng

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định mới là quy định chi tiết về việc quản lý đất đai. Theo quy định tại Điều 28 Nghị định 22/2021/NĐ-CP, quỹ đất trong các khu vực này được phân loại và quản lý theo ba mục đích sử dụng chính, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả:

• Đất phát triển kinh tế - xã hội: Các Đoàn kinh tế - quốc phòng có trách nhiệm chủ trì, phối hợp chặt chẽ với UBND các cấp trong việc tiếp nhận, thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng. Điều này giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các quy hoạch, kế hoạch xây dựng hạ tầng thiết yếu cho khu vực.
• Đất tổ chức sản xuất kinh doanh: Để tạo nguồn lực tại chỗ, các Đoàn kinh tế - quốc phòng được phép lập dự án sản xuất, kinh doanh và đề nghị UBND cấp tỉnh cho thuê đất. Hoạt động này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về đất đai hiện hành.
• Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng: Đây là quỹ đất ưu tiên cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và đóng quân. Căn cứ vào kế hoạch đầu tư đã được phê duyệt, các đơn vị sẽ thực hiện thủ tục đề nghị giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng quy trình pháp lý.

Trích dẫn khoản 3 Điều 28 Nghị định 22/2021/NĐ-CP:
"3. Đất trong Khu kinh tế - quốc phòng được sử dụng như sau:
a) Đối với đất được giao cho Đoàn kinh tế - quốc phòng để phát triển kinh tế - xã hội: Đoàn kinh tế - quốc phòng có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân các cấp tiếp nhận, bồi thường, giải phóng mặt bằng để triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch xây dựng Khu kinh tế - quốc phòng theo quy định của pháp luật về đất đai..."

Chế độ an sinh: "Điểm tựa" cho lực lượng bám biên, bám biển

Bên cạnh các quy định về hạ tầng, Điều 35 Nghị định 22/2021/NĐ-CP đã cụ thể hóa các chính sách ưu đãi nhằm chăm lo đời sống cho những người đang trực tiếp làm nhiệm vụ tại địa bàn khó khăn:

Hỗ trợ đất ở cho cán bộ, chiến sĩ: Những người thuộc biên chế chính thức của Đoàn kinh tế - quốc phòng sẽ được xem xét hỗ trợ về đất ở. Đây là chính sách nhân văn giúp quân nhân ổn định cuộc sống gia đình, từ đó yên tâm công tác lâu dài tại các địa bàn chiến lược.

Khu nhà ở dành cho cán bộ, chiến sĩ tại các khu kinh tế - quốc phòng vùng biên giới (ảnh minh họa)

Đảm bảo quyền lợi bảo hiểm y tế: Đối với người lao động và công nhân làm việc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới hoặc hải đảo thuộc Khu kinh tế - quốc phòng, Nhà nước sẽ hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế. Ngoài ra, họ còn được hưởng các chế độ chính sách ưu đãi khác tùy theo đặc thù địa bàn công tác.

Khuyến khích trí thức trẻ: Nghị định cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến lực lượng trí thức trẻ tình nguyện. Khi tham gia xây dựng Khu kinh tế - quốc phòng, các bạn trẻ sẽ được hưởng các chế độ ưu đãi riêng biệt, tạo động lực để thanh niên cống hiến sức trẻ cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và phát triển kinh tế vùng biên.

Tầm nhìn chiến lược từ Nghị định 22/2021/NĐ-CP

Việc ban hành và thực thi Nghị định này không chỉ đơn thuần là thay đổi các quy định hành chính, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân. Các Khu kinh tế - quốc phòng sẽ trở thành những "pháo đài" vững chắc, vừa đảm bảo an ninh biên giới, vừa là đầu tàu kéo theo sự phát triển kinh tế của các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xóa đói giảm nghèo bền vững.

Với những chính sách mới này, kỳ vọng rằng đời sống của quân và dân tại các Khu kinh tế - quốc phòng sẽ ngày càng được nâng cao, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ quốc gia trong tình hình mới.