Cuộc cách mạng số trong lĩnh vực chứng thực từ tháng 11/2025

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số quốc gia, việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính rườm rà luôn là ưu tiên hàng đầu. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 280/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 23/2015/NĐ-CP về chứng thực. Đây được xem là một "cú hích" mạnh mẽ, giúp người dân thoát khỏi cảnh phải mang theo hàng tá giấy tờ bản cứng mỗi khi đến cơ quan công quyền.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính thông qua ứng dụng VNeID tại bộ phận một cửa (ảnh minh họa)

"Khai tử" yêu cầu bản giấy: Quyền lợi sát sườn của người dân

Thay đổi đáng chú ý nhất và cũng được mong chờ nhất chính là quy định về việc sử dụng thông tin điện tử thay thế cho giấy tờ truyền thống. Kể từ ngày 01/11/2025, quy trình chứng thực sẽ có những bước tiến đột phá:

Cán bộ không được phép "đòi" giấy tờ đã có trên VNeID

Theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định 280/2025/NĐ-CP (bổ sung khoản 8 và 9 vào Điều 9 Nghị định 23/2015/NĐ-CP), cơ quan thực hiện chứng thực tuyệt đối không được yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao các giấy tờ nếu các thông tin này đã được tích hợp thành công trên ứng dụng định danh điện tử VNeID mức độ 2.

Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh có cài đặt VNeID, người dân có thể thực hiện hầu hết các thủ tục chứng thực mà không cần lo lắng về việc quên mang theo sổ hộ khẩu (đã bãi bỏ), giấy khai sinh hay bằng lái xe bản gốc.

Trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu của cơ quan nhà nước

Nghị định mới cũng nhấn mạnh trách nhiệm của cán bộ tiếp nhận hồ sơ. Nếu thông tin cần thiết có thể khai thác được từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, người thực hiện chứng thực phải có trách nhiệm tự kiểm tra, đối chiếu và khai thác. Việc gây khó khăn, yêu cầu người dân phải cung cấp bản giấy trong trường hợp này là vi phạm quy định pháp luật.

Giao diện ứng dụng VNeID tích hợp nhiều loại giấy tờ quan trọng của công dân (ảnh minh họa)

Chứng thực không phụ thuộc nơi cư trú: Linh hoạt và thuận tiện

Bên cạnh việc số hóa, Nghị định 280/2025/NĐ-CP còn mở rộng tối đa quyền lợi cho người dân thông qua việc nới lỏng quy định về địa giới hành chính trong chứng thực. Cụ thể, người dân có thể thực hiện các thủ tục sau tại bất kỳ cơ quan có thẩm quyền nào trên toàn quốc mà không phụ thuộc vào nơi đăng ký thường trú:

• Chứng thực bản sao từ bản chính: Bạn có thể chứng thực bằng cấp tại Hà Nội dù hộ khẩu ở TP. Hồ Chí Minh.
• Chứng thực chữ ký: Áp dụng cho các loại giấy tờ, văn bản cá nhân.
• Chứng thực hợp đồng, giao dịch: Đặc biệt là các giao dịch liên quan đến động sản, di chúc hoặc văn bản từ chối nhận di sản.
• Chứng thực ủy quyền: Các văn bản ủy quyền liên quan đến quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cũng được thực hiện linh hoạt hơn.

Lời khuyên thiết thực để không bị "lỡ nhịp" cải cách

Để tận hưởng trọn vẹn những tiện ích mà Nghị định 280/2025/NĐ-CP mang lại, người dân cần lưu ý một số điểm sau:

1. Kích hoạt VNeID mức độ 2: Đây là điều kiện tiên quyết để các thông tin giấy tờ có giá trị pháp lý thay thế bản cứng. Hãy đến cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ nếu chưa kích hoạt.
2. Tích hợp đầy đủ giấy tờ: Chủ động cập nhật Giấy phép lái xe, Thẻ bảo hiểm y tế, thông tin người phụ thuộc... lên ứng dụng.
3. Lưu ý về lộ trình: Các loại sổ chứng thực cũ vẫn được sử dụng song song đến hết ngày 31/12/2025 để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra mượt mà.

Hy vọng với những nỗ lực từ Chính phủ và sự chủ động của người dân, việc thực hiện thủ tục hành chính tại Việt Nam sẽ ngày càng trở nên minh bạch, nhanh chóng và hiện đại hơn.