Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành tài chính diễn ra mạnh mẽ, việc giao dịch và mua bán các sản phẩm bảo hiểm trực tuyến đã trở thành xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, đi kèm với sự tiện lợi là những rủi ro tiềm ẩn về an ninh mạng và rò rỉ thông tin khách hàng. Nhằm thắt chặt quản lý và bảo vệ quyền lợi tối đa cho người tham gia bảo hiểm, Bộ Tài chính đã ban hành quy định mới mang tính đột phá liên quan đến hoạt động này.

Cụ thể, kể từ ngày 01/7/2026, các doanh nghiệp bảo hiểm khi triển khai bán sản phẩm trên môi trường mạng bắt buộc phải xây dựng và ban hành chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân một cách toàn diện và chặt chẽ. Đây là nội dung trọng tâm được sửa đổi, bổ sung nhằm chuẩn hóa quy trình vận hành của các nhà đài bảo hiểm trong kỷ nguyên số.

Bước ngoặt pháp lý từ Thông tư 96/2026/TT-BTC

Theo quy định tại Thông tư 67/2023/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2026/TT-BTC), các tổ chức và cá nhân sau đây khi cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về kỹ thuật, bảo mật và lưu trữ dữ liệu:

• Doanh nghiệp bảo hiểm;
• Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài;
• Tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô;
• Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;
• Đại lý bảo hiểm.

Các chủ thể này phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, thương mại điện tử và các quy định pháp lý có liên quan khác.

"Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng phải thực hiện các yêu cầu về dịch vụ, kỹ thuật, bảo mật và lưu trữ dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, dữ liệu, an ninh mạng, thương mại điện tử và các quy định có liên quan."

Bắt buộc ban hành Quy chế hoạt động và Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới là yêu cầu các tổ chức, cá nhân nêu trên phải xây dựng và ban hành quy chế hoạt động cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng. Quy chế này không chỉ là một văn bản mang tính thủ tục hành chính mà phải chứa đựng các nội dung cốt lõi, chi tiết để kiểm soát rủi ro vận hành thực tế, bao gồm:

1. Mô tả chi tiết quy trình giao dịch trực tuyến từ khâu tư vấn, giao kết hợp đồng đến giải quyết quyền lợi bảo hiểm;
2. Phương án kiểm soát rủi ro và bảo đảm an ninh mạng;
3. Quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên liên quan trong giao dịch;
4. Cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tranh chấp phát sinh;
5. Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách hàng một cách minh bạch;
6. Giải pháp xử lý sự cố kỹ thuật và hệ thống dự phòng khi xảy ra lỗi;
7. Quy trình lưu trữ dữ liệu và các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với trường hợp vi phạm quy chế.

So với các quy định trước đây, việc sửa đổi cụm từ "bảo vệ thông tin cá nhân" thành "bảo vệ dữ liệu cá nhân" tại khoản 1 Điều 7 Thông tư 67/2023/TT-BTC đã thể hiện sự đồng bộ hóa sâu sắc với tinh thần của Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm phải nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, phân loại dữ liệu khách hàng và áp dụng các biện pháp mã hóa tối tân để tránh việc khai thác, mua bán thông tin trái phép.

Nâng cao tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ

Bên cạnh việc ban hành quy chế, quy định mới cũng siết chặt yêu cầu kỹ thuật đối với hạ tầng công nghệ của các đơn vị kinh doanh bảo hiểm. Theo sửa đổi tại khoản 7 Điều 7 Thông tư 67/2023/TT-BTC, các doanh nghiệp phải:

"Xác định cấp độ và triển khai các phương án bảo đảm an toàn hệ thống thông tin tương ứng theo quy định của pháp luật về an toàn thông tin mạng, an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ và giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính."

Việc phân loại và bảo vệ hệ thống theo cấp độ giúp các cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, đồng thời buộc doanh nghiệp phải có phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố tương thích với quy mô và mức độ quan trọng của dữ liệu mà họ đang nắm giữ. Đây là bước đi cần thiết để củng cố niềm tin của người tiêu dùng khi tham gia các sản phẩm bảo hiểm số, thúc đẩy thị trường kinh doanh bảo hiểm phát triển bền vững và lành mạnh tại Việt Nam.