Cán bộ thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện các quy định mới tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP (ảnh minh họa)

Ngày 19/10/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế 2019. Để kịp thời phổ biến các quy định mới này, ngày 07/12/2020, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn 5189/TCT-CS giới thiệu 17 nội dung thay đổi quan trọng nhất mà người nộp thuế và cán bộ thuế cần đặc biệt lưu ý.

1. Phạm vi điều chỉnh và tính thống nhất của hệ thống pháp luật

Điều 1 Nghị định 126/2020/NĐ-CP xác định rõ phạm vi điều chỉnh bao gồm việc quản lý các loại thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, các nội dung về giao dịch liên kết, hóa đơn chứng từ và xử phạt vi phạm hành chính sẽ được quy định tại các Nghị định riêng biệt để đảm bảo tính chuyên sâu.

2. Quản lý thuế khi tạm ngừng hoạt động, kinh doanh

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Điều 4 Nghị định 126/2020/NĐ-CP là cơ quan thuế sẽ căn cứ vào văn bản của cơ quan đăng ký kinh doanh để xác định thời gian tạm ngừng, thay vì người nộp thuế phải nộp văn bản đăng ký trực tiếp cho cơ quan thuế như trước đây. Điều này giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

3. Quản lý thu các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước

Lần đầu tiên, việc quản lý thu đối với các khoản thu không do cơ quan thuế trực tiếp quản lý (như tiền cấp quyền khai thác tài nguyên, tiền sử dụng khu vực biển...) được quy định thống nhất tại Điều 5 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc đôn đốc và cưỡng chế nợ.

4. Thay đổi thông tin đăng ký thuế

Theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thời hạn để cá nhân thay đổi thông tin về CMND/CCCD trên mã số thuế được nới rộng lên 20 ngày (vùng sâu vùng xa là 30 ngày), thay vì 10 ngày như trước đây.

5. Những thay đổi mang tính "cách mạng" về khai thuế, tính thuế

Đây là phần có nhiều điểm mới nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc hàng ngày của kế toán:

• Khai bổ sung: Người nộp thuế được nộp hồ sơ khai bổ sung cho từng hồ sơ khai thuế nếu phát hiện sai sót nhưng chưa hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế lần đầu.
• Thuế TNDN: Tổng số thuế TNDN tạm nộp của 03 quý đầu năm không được thấp hơn 75% số thuế phải nộp theo quyết toán năm. Nếu nộp thiếu, doanh nghiệp sẽ bị tính tiền chậm nộp.
• Thuế TNCN đối với mô hình hợp tác kinh doanh: Các tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân (như Grab) phải có trách nhiệm khai thuế GTGT trên toàn bộ doanh thu và khai thay, nộp thay thuế TNCN cho cá nhân.

6. Bổ sung các trường hợp ấn định thuế

Điều 14 Nghị định 126/2020/NĐ-CP bổ sung trường hợp ấn định thuế khi người nộp thuế không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế hoặc mua bán hàng hóa không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường.

7. Thời hạn nộp thuế đối với các khoản thu từ đất

Thời hạn nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được quy định rõ ràng hơn tại Điều 18 Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Cụ thể, người nộp thuế phải nộp 50% tiền sử dụng đất trong vòng 30 ngày và 50% còn lại trong vòng 90 ngày kể từ ngày ban hành thông báo.

8. Gia hạn nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản

Nghị định cho phép gia hạn nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản khi doanh nghiệp gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng thuê đất, với thời gian gia hạn không quá 02 năm.

9. Tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế

Cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

10. Khoanh tiền thuế nợ và xóa nợ thuế

Nghị định quy định chi tiết thủ tục khoanh nợ đối với người nộp thuế đã chết, mất tích hoặc doanh nghiệp đã giải thể, phá sản nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

11. Phối hợp giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh

Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ không cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh mới cho cá nhân, chủ doanh nghiệp đã được xóa nợ thuế trước đó cho đến khi họ hoàn trả số tiền thuế đã được xóa vào ngân sách.

12. Các biện pháp cưỡng chế nợ thuế mới

Cơ quan thuế có quyền đề nghị cơ quan Hải quan dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của người nộp thuế đang nợ thuế quá hạn.

13. Công khai thông tin người nộp thuế vi phạm

Các trường hợp trốn thuế, không nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục mã số thuế sẽ bị công khai thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng.

14. Trách nhiệm cung cấp thông tin của các tổ chức, cá nhân

Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức liên quan có trách nhiệm cung cấp thông tin về người nộp thuế cho cơ quan thuế để phục vụ công tác quản lý và thanh tra.

15. Nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng thương mại

Đây là điểm mới gây nhiều chú ý nhất: Ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của người nộp thuế cho cơ quan thuế và thực hiện khấu trừ, nộp thay nghĩa vụ thuế của các nhà cung cấp nước ngoài (như Google, Facebook, Netflix...) không có cơ sở thường trú tại Việt Nam.

Sự phối hợp giữa Ngân hàng và Cơ quan thuế giúp minh bạch hóa các giao dịch điện tử (ảnh minh họa)

16. Mua thông tin, tài liệu phục vụ quản lý thuế

Cơ quan thuế được phép sử dụng ngân sách để mua thông tin, tài liệu từ các đơn vị cung cấp nhằm phục vụ công tác đấu tranh chống trốn thuế và gian lận tài chính.

17. Cơ chế Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA)

Nghị định quy định quy trình thực hiện APA đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, giúp doanh nghiệp chủ động trong việc xác định nghĩa vụ thuế và tránh rủi ro bị ấn định thuế sau này.

Việc ban hành Nghị định 126/2020/NĐ-CP cùng với sự hướng dẫn chi tiết từ Công văn 5189/TCT-CS cho thấy quyết tâm của Chính phủ và ngành Thuế trong việc hiện đại hóa công tác quản lý, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch cho mọi thành phần kinh tế.