Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, việc thực hiện các gói thầu dịch vụ phi tư vấn thuộc phạm vi các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA hay UKVFTA đòi hỏi các chủ đầu tư và bên mời thầu phải nắm vững các quy định đặc thù. Để cụ thể hóa các cam kết quốc tế này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 21/2022/TT-BKHĐT, tạo ra hành lang pháp lý minh bạch cho hoạt động đấu thầu.

Phạm vi điều chỉnh và những "luật chơi" quốc tế

Theo quy định, Thông tư 21/2022/TT-BKHĐT tập trung hướng dẫn chi tiết việc lập hồ sơ mời thầu (HSMT) cho các gói thầu dịch vụ phi tư vấn nằm trong phạm vi điều chỉnh của ba Hiệp định quan trọng:

• Hiệp định CPTPP: Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương.
• Hiệp định EVFTA: Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu.
• Hiệp định UKVFTA: Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len.

Việc áp dụng các mẫu hồ sơ này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cách để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận với các tiêu chuẩn quản trị và vận hành tiên tiến của thế giới.

4 nguyên tắc "vàng" không thể bỏ qua khi lập hồ sơ mời thầu

Để đảm bảo tính công bằng, Thông tư 21/2022/TT-BKHĐT yêu cầu việc lập, thẩm định và phê duyệt HSMT phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

1. Tính phù hợp: Các yêu cầu đưa ra phải căn cứ vào tính chất, quy mô thực tế của từng gói thầu, đảm bảo mục tiêu cạnh tranh và hiệu quả kinh tế.
2. Cấm hạn chế nhà thầu: Tuyệt đối không được đưa ra các điều kiện mang tính chất "cài cắm" nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu hoặc tạo lợi thế bất hợp lý cho một nhóm đối tượng cụ thể.
3. Không phân biệt đối xử theo địa lý: Một điểm mới quan trọng là không được yêu cầu nhà thầu phải có kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tại một quốc gia hay vùng lãnh thổ cụ thể như một tiêu chí loại bỏ.
4. Chặt chẽ và không trái cam kết: Mọi sự chỉnh sửa so với mẫu HSMT gốc phải đảm bảo tính chặt chẽ hơn và tuyệt đối không được trái với các quy định của CPTPP, EVFTA và UKVFTA.

"Trường hợp chỉnh sửa các quy định nêu trong mẫu hồ sơ mời thầu thì tổ chức, cá nhân thực hiện việc lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ mời thầu phải bảo đảm việc chỉnh sửa đó là phù hợp, chặt chẽ hơn so với quy định nêu trong mẫu hồ sơ mời thầu và không trái với quy định của Hiệp định CPTPP, Hiệp định EVFTA và Hiệp định UKVFTA."

Quy trình phê duyệt và trách nhiệm giải trình

Trong quá trình thực hiện, nếu có bất kỳ sự thay đổi nào so với mẫu chuẩn, đơn vị lập hồ sơ phải có trách nhiệm giải trình rõ ràng. Cụ thể, trong tờ trình đề nghị phê duyệt HSMT, các nội dung chỉnh sửa và lý do tương ứng phải được nêu chi tiết để chủ đầu tư có căn cứ xem xét và quyết định.

Quy định này nhằm ngăn chặn việc tùy tiện thay đổi nội dung hồ sơ, gây ảnh hưởng đến tính khách quan của cuộc thầu. Thông tư 21/2022/TT-BKHĐT chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 20/11/2022, đánh dấu một bước tiến mới trong việc hoàn thiện thể chế đấu thầu tại Việt Nam.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp các cơ quan nhà nước thực hiện đúng luật mà còn giúp các nhà thầu tự tin hơn khi tham gia vào các sân chơi lớn mang tầm quốc tế.