Trong bối cảnh lộ trình cải cách tiền lương đang tạm lùi để chờ thời điểm thích hợp, thu nhập của cán bộ, công chức vẫn là vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt. Tính đến tháng 09/2022, cơ cấu thu nhập của người làm việc trong cơ quan nhà nước vẫn được duy trì dựa trên mức lương cơ sở và hệ số lương truyền thống. Tuy nhiên, một quy định mới vừa được ban hành đã mở ra cơ hội tăng thu nhập đáng kể cho một số nhóm đối tượng cụ thể.

1. Công thức tính thu nhập thực tế của công chức năm 2022

Theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức 2008 và các văn bản hướng dẫn, thu nhập của công chức không chỉ đơn thuần là tiền lương cơ bản. Thực tế, số tiền mà công chức nhận về mỗi tháng (thu nhập thực nhận) được xác định theo công thức sau:

Thu nhập thực nhận = (Lương + Phụ cấp) - Các khoản đóng góp bắt buộc

Trong đó, các khoản đóng góp bao gồm bảo hiểm xã hội (8%), bảo hiểm y tế (1,5%), bảo hiểm thất nghiệp (1% - nếu thuộc đối tượng đóng) và kinh phí công đoàn (1%). Việc hiểu rõ từng thành phần trong công thức này sẽ giúp công chức nắm bắt được quyền lợi sát sườn của mình.

1.1. Tiền lương tính theo hệ số và mức lương cơ sở

Mặc dù Nghị quyết 27-NQ/TW đã định hướng bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số, nhưng do ảnh hưởng của nhiều yếu tố khách quan, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 34/2021/QH15 quyết định lùi thời điểm cải cách. Do đó, trong năm 2022, tiền lương vẫn được tính như sau:

Lương = Hệ số lương x Mức lương cơ sở

• Mức lương cơ sở: Hiện vẫn áp dụng mức 1,49 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 38/2019/NĐ-CP.
• Hệ số lương: Được quy định chi tiết tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP, dao động từ 1,35 (đối với công chức loại C) đến 8,0 (đối với chuyên gia cao cấp).

1.2. Các loại phụ cấp phổ biến

Phụ cấp đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chất công việc hoặc khu vực địa lý. Hiện nay, phụ cấp được chia làm hai nhóm chính:

• Phụ cấp tính theo mức lương cơ sở: Bao gồm phụ cấp khu vực, phụ cấp độc hại, nguy hiểm, phụ cấp trách nhiệm công việc...
• Phụ cấp tính theo tỷ lệ % lương hiện hưởng: Bao gồm phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp thu hút, phụ cấp kiêm nhiệm...

2. Giải mã thông tin công chức được tăng lương thêm 80%

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất vào cuối tháng 09/2022 là việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 19/2022/QĐ-TTg về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) giai đoạn 2022-2024.

Theo đó, một số đối tượng công chức sẽ được áp dụng mức chi tiền lương bằng 1,8 lần so với chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức do Nhà nước quy định. Điều này đồng nghĩa với việc họ được hưởng thêm 0,8 lần (tương đương 80%) quỹ lương cơ bản.

Đối tượng được hưởng mức tăng này bao gồm:

• Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc tại các đơn vị trực thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
• Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trong tổ chức BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
• Người lao động thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp của ngành lao động - thương binh và xã hội.

Lưu ý quan trọng: Phần tiền lương tăng thêm 0,8 lần này không dùng để tính đóng hay hưởng các chế độ BHXH, BHYT, BHTN và kinh phí công đoàn nhằm đảm bảo tính công bằng với các nhóm đối tượng khác.

3. Những khoản thu nhập nào sắp bị bãi bỏ?

Nhiều công chức lo lắng về việc bãi bỏ các khoản phụ cấp khi cải cách tiền lương. Tuy nhiên, theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW, việc bãi bỏ chỉ thực hiện đối với các khoản chi ngoài lương không đúng bản chất như tiền bồi dưỡng họp, tiền xây dựng văn bản... thay vào đó là cơ cấu lại để lương chiếm 70% và phụ cấp chiếm 30% tổng quỹ lương.

Tại thời điểm tháng 09/2022, do cải cách tiền lương chưa thực hiện nên tất cả các khoản phụ cấp hiện hành vẫn được giữ nguyên. Công chức hoàn toàn có thể yên tâm về các nguồn thu nhập ổn định của mình trong giai đoạn này.

Lời khuyên pháp lý

Để đảm bảo quyền lợi, công chức cần chủ động cập nhật các quy định về ngạch, bậc và các loại phụ cấp đặc thù của ngành mình. Đặc biệt, với những người thuộc nhóm đối tượng của Quyết định 19/2022/QĐ-TTg, cần theo dõi hướng dẫn triển khai từ đơn vị để nhận được mức chi tăng thêm từ ngày 10/11/2022 (thời điểm Quyết định có hiệu lực).

Trên đây là thông tin chi tiết về thu nhập của công chức năm 2022. Nếu bạn cần tư vấn cụ thể hơn về trường hợp của mình, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.