Việc sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, không ít địa phương gặp lúng túng khi giải quyết quyền lợi cho các nhóm đối tượng đặc thù. Để tháo gỡ vấn đề này, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 6277/BNV-TCBC hướng dẫn chi tiết việc thực hiện chế độ theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Thẩm quyền xác định đối tượng tinh giản: Ai là người quyết định?

Một trong những nguyên tắc cốt lõi được Bộ Nội vụ nhấn mạnh là tính chủ động và trách nhiệm của địa phương. Theo quy định tại Điều 12 và Điều 14 của Nghị định 154/2025/NĐ-CP, việc xác định một cá nhân có thuộc diện tinh giản biên chế hay không hoàn toàn thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan trực tiếp quản lý.

"Việc xác định đối tượng tinh giản biên chế thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức và chính quyền địa phương."

Điều này đồng nghĩa với việc các Sở Nội vụ cần căn cứ sát sao vào tình hình thực tế và các tiêu chuẩn pháp luật để ra quyết định, đảm bảo không bỏ sót nhưng cũng không trục lợi chính sách.

Cán bộ cấp xã bổ nhiệm sai thẩm quyền: Quyền lợi có bị 'bỏ rơi'?

Thực tế tại nhiều địa phương, có những trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được bổ nhiệm chưa đúng trình tự hoặc thẩm quyền trong quá khứ. Khi thực hiện tinh giản, câu hỏi đặt ra là họ có được hưởng chế độ hay không? Bộ Nội vụ khẳng định, quyền lợi của người lao động vẫn phải được ưu tiên bảo đảm. Các địa phương cần rà soát kỹ lưỡng, nếu đối tượng thực tế đang làm việc và đóng góp cho bộ máy thì cần vận dụng các quy định hướng dẫn của địa phương để giải quyết chính sách thỏa đáng.

Nghỉ hưu trước tuổi rồi lại làm việc: Chế độ tính thế nào?

Đây là trường hợp khá phổ biến: Cán bộ đã hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi, sau đó vì nhu cầu công việc lại tiếp tục giữ các chức danh không chuyên trách tại xã. Khi địa phương thực hiện mô hình chính quyền 02 cấp và họ phải nghỉ việc, chế độ sẽ được áp dụng theo khoản 3 Điều 9 của Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng và ghi nhận quá trình cống hiến thêm của cán bộ sau khi đã nghỉ hưu chính thức.

Quá tuổi nghỉ hưu vẫn được hưởng chính sách tinh giản?

Một điểm mới đáng chú ý là đối với người hoạt động không chuyên trách đã quá tuổi nghỉ hưu theo quy định của Nghị định 33/2023/NĐ-CP. Nếu việc sử dụng những người này là đúng quy định của điều lệ tổ chức hoặc cơ quan có thẩm quyền, thì khi nghỉ việc do sắp xếp bộ máy, họ vẫn thuộc diện hưởng chính sách trợ cấp. Điều này thể hiện tính nhân văn của pháp luật Việt Nam trong việc chăm lo đời sống cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Tóm lại, các hướng dẫn từ Bộ Nội vụ đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng, giúp các địa phương tự tin hơn trong việc triển khai tinh giản biên chế, đồng thời bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng này.