Trong hoạt động xây dựng, các buổi lễ động thổ, khởi công hay khánh thành luôn được coi là những cột mốc quan trọng, đánh dấu sự bắt đầu và hoàn thành của một dự án. Tuy nhiên, để các sự kiện này diễn ra đúng quy định, chủ đầu tư cần nắm vững các điều kiện pháp lý chặt chẽ được quy định tại Quyết định 27/2023/QĐ-TTg.

Đối tượng nào bắt buộc phải tuân thủ quy định này?

Không phải mọi công trình xây dựng đều phải áp dụng quy trình tổ chức lễ theo quy định của Thủ tướng. Theo đó, Quyết định 27/2023/QĐ-TTg chỉ tập trung điều chỉnh việc tổ chức đối với hai nhóm đối tượng chính:

• Các công trình quan trọng quốc gia theo tiêu chuẩn của pháp luật về đầu tư công.
• Các công trình có giá trị lớn, mang ý nghĩa đặc biệt về kinh tế, chính trị, văn hóa hoặc xã hội tại địa phương.

Điều kiện 'vàng' để tổ chức lễ động thổ và khởi công

Việc "chọn ngày lành tháng tốt" để động thổ phải đi đôi với việc hoàn tất các thủ tục hành chính. Cụ thể, lễ động thổ chỉ được thực hiện khi chủ đầu tư đã được bàn giao mặt bằng (toàn bộ hoặc theo từng giai đoạn) và dự án đã được phê duyệt đúng thẩm quyền.

Đối với lễ khởi công, yêu cầu còn khắt khe hơn khi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 107 Luật Xây dựng 2014, vốn đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 39 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020. Điều này nhằm đảm bảo công trình có đủ giấy phép, thiết kế và năng lực thi công trước khi chính thức bắt đầu.

Lễ khánh thành: Chỉ được thực hiện khi nào?

Khác với lễ khởi công, lễ khánh thành là sự kiện mừng công sau khi dự án hoàn tất. Pháp luật quy định buổi lễ này chỉ được tổ chức sau khi công trình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu và xác nhận đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật, an toàn theo quy định.

Một lưu ý quan trọng cho các chủ đầu tư là mỗi dự án chỉ được tổ chức một lần lễ động thổ (hoặc khởi công) và một lần lễ khánh thành. Việc lạm dụng tổ chức nhiều lần sẽ vi phạm nguyên tắc tiết kiệm và chống lãng phí.

Thẩm quyền quyết định và chi phí thực hiện

Tùy vào quy mô dự án mà thẩm quyền cho phép tổ chức lễ sẽ khác nhau:

• Thủ tướng Chính phủ: Quyết định đối với các công trình quan trọng quốc gia trên cơ sở đề nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc chủ đầu tư.
• Người đứng đầu Bộ, cơ quan Trung ương: Chủ trì phối hợp với Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định đối với các công trình có giá trị lớn của địa phương.
• Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Quyết định đối với các công trình do mình quyết định đầu tư có giá trị lớn tại địa phương.

Về mặt tài chính, chi phí tổ chức các buổi lễ này sẽ được tính vào tổng mức đầu tư của dự án. Chủ đầu tư có trách nhiệm lập kế hoạch chi tiết về nội dung, thời gian, địa điểm và kinh phí để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Quy định mới này chính thức có hiệu lực từ ngày 25/12/2023, thay thế cho các văn bản cũ trước đây, tạo ra một khung pháp lý minh bạch và thống nhất cho hoạt động xây dựng trên cả nước.