Năm 2019 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã khi Chính phủ ban hành Nghị định 34/2019/NĐ-CP. Một trong những nội dung gây chú ý nhất chính là việc bãi bỏ hoàn toàn khoản phụ cấp theo phân loại xã, vốn đã tồn tại và là nguồn thu nhập ổn định của nhiều cán bộ cơ sở trong suốt một thập kỷ qua.

Bãi bỏ phụ cấp theo phân loại xã - Thu nhập thực tế bị ảnh hưởng ra sao?

Trước đây, theo quy định tại Điều 9 Nghị định 92/2009/NĐ-CP, cán bộ cấp xã được hưởng phụ cấp theo loại đơn vị hành chính tính trên tổng mức lương hiện hưởng và các khoản phụ cấp chức vụ, thâm niên. Cụ thể:

• Cán bộ xã loại 1: Được hưởng mức phụ cấp 10%.
• Cán bộ xã loại 2: Được hưởng mức phụ cấp 5%.

Tuy nhiên, căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 34/2019/NĐ-CP, toàn bộ Điều 9 Nghị định 92/2009/NĐ-CP đã chính thức bị bãi bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc từ ngày 25/06/2019, cán bộ xã sẽ không còn khoản thu nhập này trong bảng lương hàng tháng.

"Bãi bỏ Điều 9, khoản 3 Điều 19 Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ..."

Chế độ phụ cấp kiêm nhiệm mới: Khuyến khích tinh gọn bộ máy

Mặc dù mất đi khoản phụ cấp phân loại xã, nhưng Nghị định 34/2019/NĐ-CP cũng mở ra cơ hội tăng thu nhập thông qua việc kiêm nhiệm chức danh. Đây là nỗ lực của Chính phủ nhằm tinh gọn bộ máy cơ sở, giảm số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả công việc.

Theo Điều 10 Nghị định 92/2009/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 2 Nghị định 34/2019/NĐ-CP), chế độ kiêm nhiệm được quy định như sau:

• Cán bộ, công chức cấp xã kiêm nhiệm chức danh mà giảm được 01 người trong số lượng quy định tối đa thì được hưởng phụ cấp kiêm nhiệm.
• Mức phụ cấp bằng 50% mức lương (bậc 1), cộng phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu có) của chức danh kiêm nhiệm.
• Trường hợp kiêm nhiệm nhiều chức danh cũng chỉ được hưởng một mức phụ cấp kiêm nhiệm cao nhất.

Những tác động thực tế đối với đội ngũ cán bộ cơ sở

Việc bãi bỏ phụ cấp phân loại xã và siết chặt số lượng cán bộ (tối đa 23 người với xã loại 1, 21 người với xã loại 2 và 19 người với xã loại 3) đặt ra nhiều thách thức. Đối với những cán bộ không thực hiện kiêm nhiệm, thu nhập hàng tháng chắc chắn sẽ giảm sút một khoản đáng kể. Tuy nhiên, với những người năng động, đảm nhiệm thêm các phần việc khác, tổng thu nhập có thể không giảm, thậm chí tăng nhẹ nhờ mức phụ cấp kiêm nhiệm 50%.

Bên cạnh đó, Thông tư 13/2019/TT-BNV (đang trong quá trình dự thảo và sớm ban hành) sẽ hướng dẫn chi tiết hơn về việc xếp lương và các chế độ chuyển tiếp, đảm bảo quyền lợi cho cán bộ xã trong giai đoạn giao thoa chính sách này.

Tóm lại, chính sách mới từ năm 2019 hướng tới việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở thông qua việc tinh giản và tăng trách nhiệm. Dù một khoản thu nhập cũ bị mất đi, nhưng đây là bước đi cần thiết để hiện đại hóa nền hành chính công từ cấp xã phường.