Trong bối cảnh nền kinh tế sáng tạo đang vươn mình trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng, bài toán thu hút và trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, giải trí số và công nghiệp sáng tạo đang được đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết. Để tạo bước chuyển mình mạnh mẽ, dự thảo khung pháp lý mới về phát triển công nghiệp văn hóa đã mang đến hàng loạt đề xuất chính sách mang tính cách mạng, đặc biệt là cơ chế tuyển dụng đặc cách công chức, viên chức đối với nguồn nhân lực tinh hoa này.

1. Tiêu chí xác định và cơ chế tiếp nhận đặc cách không qua thi tuyển

Theo nội dung dự thảo chính sách phát triển công nghiệp văn hóa, đối tượng được xác định là nhân lực công nghiệp văn hóa chất lượng cao có thể bao gồm công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc các chuyên gia nước ngoài đáp ứng các tiêu chuẩn, tiêu chí khắt khe do Chính phủ quy định cụ thể.

Điểm nhấn đột phá nhất nằm ở đề xuất cho phép công dân Việt Nam đáp ứng đủ tiêu chuẩn nhân lực chất lượng cao và có nguyện vọng cống hiến sẽ được xem xét tiếp nhận trực tiếp vào làm công chức, viên chức mà không phải trải qua các kỳ thi tuyển, xét tuyển thông thường. Đây là bước đi đồng bộ với tinh thần cải cách tuyển dụng nhân tài được quy định tại Luật Cán bộ, công chức năm 2025 cũng như Luật Viên chức 2025.

Bên cạnh đó, nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản hành chính rập khuôn, trong trường hợp cơ quan, tổ chức có nhu cầu thực tế, nhân sự chất lượng cao được tiếp nhận còn có thể được xem xét bổ nhiệm ngay vào các vị trí lãnh đạo, quản lý mà không bị ràng buộc bởi các điều kiện truyền thống về thâm niên công tác hay lộ trình quy hoạch cán bộ thông thường.

Điểm đáng chú ý: Đối với những cán bộ, công chức, viên chức đã từng chuyển sang làm việc tại các tổ chức quốc tế hoặc doanh nghiệp ngoài khu vực công, nếu đáp ứng tiêu chí nhân lực văn hóa chất lượng cao và có nguyện vọng quay trở lại khu vực công, sẽ được xem xét bảo lưu, xếp mức lương, phụ cấp, ngạch hoặc chức danh nghề nghiệp tương đương với chế độ đã từng được hưởng trước đó.

2. Gói ưu đãi toàn diện: Lương thưởng cạnh tranh, giảm thuế TNCN và hỗ trợ sinh hoạt

Không chỉ dừng lại ở cánh cửa tuyển dụng mở rộng, chính sách còn xây dựng một hệ sinh thái đãi ngộ toàn diện nhằm cạnh tranh sòng phẳng với khu vực tư nhân và thị trường quốc tế:

• Chính sách tài chính và thuế: Đề xuất áp dụng cơ chế ưu đãi đặc thù về thuế thu nhập cá nhân theo các định hướng chính sách phù hợp với Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025; đồng thời thiết lập khung lương, thưởng cạnh tranh tương đương với mặt bằng khu vực đối với các vị trí chuyên gia đầu ngành.
• Điều kiện làm việc và không gian sống: Chuyên gia được tạo điều kiện tối đa về môi trường làm việc sáng tạo, không gian lưu trú, phương tiện đi lại và hỗ trợ nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ để triển khai các công trình nghiên cứu, tác phẩm văn hóa nghệ thuật quy mô lớn.
• Môi trường phát triển chuyên môn: Được ưu tiên cử tham gia các chương trình hợp tác quốc tế, liên hoan nghệ thuật, diễn đàn công nghiệp sáng tạo toàn cầu cùng chế độ tôn vinh, khen thưởng cấp quốc gia.

3. Đòn bẩy thu hút chuyên gia quốc tế và kiều bào

Đối với nhân lực công nghiệp văn hóa chất lượng cao là người nước ngoài và người Việt Nam định cư tại nước ngoài, dự thảo đề xuất chính sách xuất nhập cảnh và cư trú thông thoáng vượt bậc. Cụ thể, các chuyên gia này sẽ được xem xét cấp thẻ tạm trú có thời hạn lên đến 05 năm và được gia hạn theo nhu cầu làm việc thực tế, phù hợp với các quy định khung tại Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung).

Đặc biệt, nhằm giúp các chuyên gia yên tâm cống hiến lâu dài, thân nhân đi cùng gồm vợ, chồng và con chưa đủ 18 tuổi cũng sẽ được xem xét cấp thẻ tạm trú với thời hạn tương ứng. Nguồn kinh phí thực thi toàn bộ các chính sách ưu đãi này được bảo đảm bố trí từ ngân sách nhà nước kết hợp cùng các quỹ phát triển và nguồn huy động xã hội hóa hợp pháp.

Nếu các đề xuất này được luật hóa chính thức, đây sẽ là bước đột phá chưa từng có, giải phóng triệt để rào cản hành chính, tạo động lực thu hút dòng chảy nhân tài tinh hoa trong và ngoài nước đổ về cống hiến cho sự phát triển của nền công nghiệp văn hóa Việt Nam.