Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 28 TCN 102:2004

Tiêu chuẩn ngành 28 TCN 102:2004 do Bộ Thuỷ sản ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc và khuyến khích áp dụng đối với sản phẩm thức ăn hỗn hợp dạng viên dùng trong nuôi trồng tôm sú (Penaeus monodon). Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng giúp kiểm soát chất lượng thức ăn thủy sản lưu hành trên thị trường, đảm bảo hiệu quả kinh tế và an toàn dịch bệnh, bảo vệ môi trường ao nuôi.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với thức ăn hỗn hợp dạng viên được sản xuất công nghiệp hoặc bán công nghiệp, dùng để nuôi tôm sú thương phẩm theo phương thức nuôi thâm canh (nuôi công nghiệp) và bán thâm canh.
• Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các cơ sở sản xuất, chế biến, nhập khẩu và kinh doanh thức ăn nuôi tôm sú trên phạm vi toàn quốc.

Tiêu chuẩn viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các phương pháp thử nghiệm, lấy mẫu và phân tích chất lượng phải tuân thủ theo các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn ngành hiện hành liên quan đến thức ăn chăn nuôi và thức ăn thủy sản, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử nghiệm.
• Các tiêu chuẩn xác định hàm lượng độ ẩm, protein thô, lipid thô, xơ thô, tro tổng số, canxi, phốt pho tổng số và độc tố aflatoxin.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Văn bản đưa ra các định nghĩa chuyên ngành cốt lõi để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế sản xuất và kiểm nghiệm:

• Thức ăn hỗn hợp dạng viên cho tôm sú: Là hỗn hợp các nguyên liệu thức ăn được phối chế theo công thức dinh dưỡng hợp lý, được làm chín và ép thành viên có kích cỡ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm sú.
• Độ bền trong nước: Là khoảng thời gian viên thức ăn giữ nguyên được hình dạng, không bị rã nát hoàn toàn khi ngâm trong môi trường nước biển dưới tác động nhẹ của dòng chảy.

Yêu cầu kỹ thuật cơ bản (Điều 4)

Đây là nội dung trọng tâm quy định các chỉ tiêu chất lượng bắt buộc đối với thức ăn hỗn hợp dạng viên cho tôm sú, bao gồm:

• Chỉ tiêu cảm quan: Viên thức ăn phải có màu sắc đồng đều đặc trưng của nguyên liệu phối trộn; có mùi thơm tự nhiên của nguyên liệu thủy sản, không có mùi mốc, mùi khét hoặc mùi lạ; viên thức ăn phải khô, không bị ẩm mốc, tỷ lệ vụn nát dưới mức quy định cho phép.
• Chỉ tiêu kích cỡ viên thức ăn: Đường kính và chiều dài viên thức ăn phải được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm (từ tôm postlarvae đến tôm trưởng thành) nhằm tối ưu hóa khả năng bắt mồi và giảm thiểu hao hụt thức ăn.
• Độ bền trong nước: Yêu cầu viên thức ăn phải duy trì độ ổn định trong nước tối thiểu từ 2 giờ trở lên để tôm kịp bắt mồi, hạn chế việc tan rã nhanh gây ô nhiễm nguồn nước ao nuôi.
• Chỉ tiêu hóa học và dinh dưỡng: Quy định nghiêm ngặt về hàm lượng dinh dưỡng tối thiểu và tối đa tùy theo cỡ tôm:
  • Hàm lượng protein thô không được thấp hơn mức quy định (thường dao động từ 35% đến 40% hoặc cao hơn tùy giai đoạn sinh trưởng của tôm).
  • Hàm lượng lipid thô (chất béo) và xơ thô phải nằm trong giới hạn cho phép để đảm bảo tôm tiêu hóa tốt và phát triển cân đối.
  • Độ ẩm tối đa không quá 11% đến 12% để đảm bảo thời gian bảo quản lâu dài, tránh nấm mốc phát triển.
  • Hàm lượng độc tố Aflatoxin B1 phải được kiểm soát nghiêm ngặt ở mức cực thấp để tránh gây độc cho gan tụy của tôm sú.