Quyết định số 01/2002/QĐ-BTS do Bộ trưởng Bộ Thủy sản ban hành ngày 22/01/2002 là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập các biện pháp nghiêm ngặt trong việc quản lý, kiểm soát hóa chất và kháng sinh sử dụng trong ngành thủy sản. Quyết định này hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, nâng cao chất lượng thủy sản xuất khẩu và tiêu dùng nội địa thông qua việc cấm triệt để các chất độc hại và siết chặt quy trình dán nhãn, kiểm định sản phẩm phụ trợ ngành thủy sản.

- Cấm sản xuất, lưu thông và sử dụng hóa chất, kháng sinh nguy hiểm (Điều 1)

Quy định cốt lõi đầu tiên của văn bản là việc thiết lập lệnh cấm toàn diện đối với một số loại hóa chất và kháng sinh có tính chất nguy hại cao đối với sức khỏe con người. Cụ thể:

• Nghiêm cấm hoàn toàn các hoạt động sản xuất, lưu thông trên thị trường và sử dụng trực tiếp các hóa chất, kháng sinh nằm trong danh mục cấm kèm theo quyết định này trong suốt quá trình sản xuất và kinh doanh thủy sản.
• Biện pháp này nhằm ngăn chặn từ gốc các tác nhân gây tồn dư kháng sinh độc hại trong sản phẩm thủy sản, bảo vệ an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng trong và ngoài nước.

- Quy định nghiêm ngặt về kiểm tra chất lượng và ghi nhãn sản phẩm (Điều 2)

Để đảm bảo các sản phẩm lưu thông trên thị trường không chứa chất cấm, Quyết định đưa ra các yêu cầu bắt buộc đối với nhóm sản phẩm phụ trợ:

• Các nhóm sản phẩm chịu sự điều chỉnh: Bao gồm thức ăn nuôi thủy sản, hóa chất tẩy rửa khử trùng, hóa chất tẩy rửa ao đầm nuôi, thuốc thú y thủy sản, và hóa chất bảo quản thủy sản.
• Yêu cầu kiểm định trước khi lưu hành: Tất cả các sản phẩm thuộc nhóm nêu trên, trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ hoặc đưa vào sử dụng thực tế, bắt buộc phải trải qua quy trình kiểm tra chất lượng và kiểm nghiệm dư lượng hóa chất độc hại.
• Quy định về ghi nhãn hàng hóa: Nhãn sản phẩm phải tuân thủ nghiêm chỉnh theo Quyết định số 178/1999/QĐ-TTg ngày 30/8/1999 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 03/2000/TT-BTS ngày 22/9/2000 của Bộ trưởng Bộ Thủy sản.
• Dòng chữ bắt buộc trên nhãn: Trên bao bì, nhãn mác của sản phẩm phải in rõ ràng dòng chữ cam kết: "Không chứa các chất cấm sử dụng theo Quyết định số 01/2002/QÐ-BTS ngày 22/01/2002 của Bộ trưởng Bộ Thuỷ sản".

- Phân công trách nhiệm kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý (Điều 3)

Quyết định phân định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan quản lý từ trung ương đến địa phương nhằm đảm bảo tính thực thi hiệu quả của văn bản:

• Cấp Trung ương: Cục Bảo vệ Nguồn lợi thủy sản và Trung tâm Kiểm tra Chất lượng và Vệ sinh thủy sản chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định tại Quyết định này trên phạm vi toàn quốc.
• Cấp Địa phương: Các Sở Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (đối với các tỉnh/thành phố có quản lý thủy sản) có trách nhiệm chỉ đạo trực tiếp các cơ quan kiểm soát an toàn vệ sinh thủy sản thuộc quyền quản lý. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành liên quan tại địa phương để tiến hành thanh tra, kiểm tra và giám sát toàn diện các hoạt động sản xuất, ghi nhãn, phân phối và sử dụng sản phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thủy sản trên địa bàn.

- Đối tượng áp dụng và hiệu lực thi hành (Điều 4 và Điều 5)

Quyết định xác định rõ các cá nhân, tổ chức có trách nhiệm thi hành và mốc thời gian phát sinh hiệu lực pháp lý:

• Các cơ quan quản lý nhà nước: Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Đầu tư, Cục trưởng Cục Bảo vệ Nguồn lợi thủy sản, Giám đốc Trung tâm Kiểm tra Chất lượng và Vệ sinh thủy sản, Giám đốc các Sở Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (có quản lý thủy sản).
• Các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh: Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc thú y thủy sản, hóa chất tẩy rửa ao đầm, hóa chất bảo quản thủy sản, hóa chất tẩy rửa khử trùng; các chủ cơ sở sản xuất giống và nuôi trồng thủy sản; các cơ sở thu mua nguyên liệu thủy sản; và các doanh nghiệp chế biến thủy sản trên toàn quốc.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này chính thức có hiệu lực pháp luật sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành (ngày ký ban hành là ngày 22/01/2002).