Ngày 20/07/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT). Đây được xem là một bước ngoặt lớn trong việc đổi mới giáo dục, thay thế dần quy định cũ tại Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT.

Danh hiệu "Học sinh Xuất sắc" lần đầu xuất hiện

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của quy định mới chính là việc bổ sung danh hiệu khen thưởng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, tiêu chuẩn khen thưởng cuối năm học được siết chặt và phân hóa rõ rệt hơn:

"- Khen thưởng danh hiệu "Học sinh Xuất sắc" đối với những học sinh có kết quả rèn luyện cả năm học được đánh giá mức Tốt, kết quả học tập cả năm học được đánh giá mức Tốt và có ít nhất 06 (sáu) môn học được đánh giá bằng nhận xét kết hợp với đánh giá bằng điểm số có ĐTBmcn đạt từ 9,0 điểm trở lên.

- Khen thưởng danh hiệu "Học sinh Giỏi" đối với những học sinh có kết quả rèn luyện cả năm học được đánh giá mức Tốt và kết quả học tập cả năm học được đánh giá mức Tốt."

So với trước đây, việc đạt được danh hiệu khen thưởng không chỉ dựa trên điểm số trung bình chung mà còn đòi hỏi sự đồng đều và xuất sắc vượt trội ở nhiều môn học cụ thể. Điều này khuyến khích học sinh học tập toàn diện và có chiều sâu hơn.

Điều kiện lên lớp: Chú trọng cả Rèn luyện và Học tập

Quy định về điều kiện lên lớp tại Điều 12 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT cũng có những điều chỉnh quan trọng. Học sinh được lên lớp khi đáp ứng đủ 03 điều kiện:

• Kết quả rèn luyện cả năm học được đánh giá mức Đạt trở lên.
• Kết quả học tập cả năm học được đánh giá mức Đạt trở lên.
• Nghỉ học không quá 45 buổi trong một năm học (bao gồm có phép và không phép).

Điểm khác biệt lớn so với Điều 15 Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT là cách gọi tên các mức đánh giá. Thay vì dùng khái niệm "Hạnh kiểm" và "Học lực" (Trung bình, Yếu, Kém), quy định mới chuyển sang đánh giá "Kết quả rèn luyện" và "Kết quả học tập" với các mức: Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. Cách tiếp cận này giúp đánh giá học sinh một cách nhân văn và sát thực tế năng lực hơn.

Lộ trình áp dụng cụ thể từ năm học 2021-2022

Để đảm bảo tính ổn định, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định lộ trình thực hiện cuốn chiếu tại Điều 21 như sau:

• Năm học 2021-2022: Áp dụng đối với lớp 6.
• Năm học 2022-2023: Áp dụng đối với lớp 7 và lớp 10.
• Năm học 2023-2024: Áp dụng đối với lớp 8 và lớp 11.
• Năm học 2024-2025: Áp dụng đối với lớp 9 và lớp 12.

Như vậy, trong giai đoạn chuyển tiếp này, các khối lớp chưa nằm trong lộ trình vẫn sẽ tiếp tục thực hiện đánh giá theo quy định của Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT. Phụ huynh và học sinh cần nắm vững lộ trình này để có kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp nhất.

Việc đổi mới cách đánh giá không chỉ là thay đổi về mặt kỹ thuật mà còn là thay đổi về tư duy giáo dục: Chuyển từ chú trọng điểm số sang chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực người học. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 một cách đồng bộ và hiệu quả.