Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức công bố những nội dung chỉnh sửa cơ bản trong Dự thảo mới nhất (lần thứ 20) của Đề án đổi mới thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào Đại học, Cao đẳng, Trung cấp (ĐH-CĐ-TC). Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Luật Giáo dục 2005 trong việc nâng cao chất lượng đánh giá và tuyển sinh.

Bước tiến mới trong lộ trình đổi mới phương thức thi cử

Theo dự thảo mới nhất, kỳ thi THPT quốc gia dự kiến sẽ được tổ chức định kỳ vào tuần thứ 2 của tháng 6 hằng năm. Điểm đáng chú ý là việc tổ chức thi sẽ được thực hiện ngay tại các tỉnh, thành phố thay vì tập trung tại các thành phố lớn như trước đây. Địa điểm thi được lựa chọn kỹ lưỡng, ưu tiên những nơi có điều kiện cơ sở vật chất tốt, trong đó huy động tối đa nguồn lực từ các trường ĐH-CĐ-TC và các trường THPT đạt chuẩn.

Việc đưa kỳ thi về địa phương không chỉ giúp giảm bớt áp lực đi lại, chi phí cho thí sinh và phụ huynh mà còn là cách để các địa phương nâng cao trách nhiệm trong công tác giáo dục. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khách quan, Bộ GD-ĐT sẽ tăng cường lực lượng giám sát và phối hợp liên ngành chặt chẽ.

Phiếu trả lời trắc nghiệm - một trong những thay đổi quan trọng về hình thức thi trong dự thảo (ảnh minh họa)

Cấu trúc đề thi 60/40: Giải pháp phân loại thí sinh tối ưu

Một trong những điểm cốt lõi của Dự thảo lần thứ 20 chính là cơ cấu điểm số trong đề thi. Để đảm bảo kỳ thi thực hiện được hai mục tiêu: xét tốt nghiệp và xét tuyển đại học, đề thi sẽ được thiết kế theo tỷ lệ 60/40.

• Khoảng 60% số điểm: Tập trung vào nội dung cơ bản trong chương trình THPT chuẩn. Phần này đảm bảo cho những thí sinh có học lực trung bình, nắm vững kiến thức nền tảng có thể đủ điều kiện tốt nghiệp.
• Khoảng 40% số điểm: Bao gồm các câu hỏi vận dụng cao, đòi hỏi thí sinh phải làm chủ kiến thức và có khả năng tư duy tổng hợp. Đây là phần then chốt để phân loại trình độ, phục vụ công tác tuyển sinh vào các trường ĐH-CĐ-TC.

Bộ GD-ĐT khẳng định đề thi sẽ không chia cơ học thành hai phần riêng biệt mà các câu hỏi sẽ được đan xen một cách khoa học, đòi hỏi thí sinh phải có sự chuẩn bị toàn diện.

Quy định về số môn thi và hình thức thi

Về số môn thi, bên cạnh các điều kiện về học lực và hạnh kiểm theo quy chế, thí sinh sẽ phải tham gia thi 6 môn. Trong đó, 3 môn công cụ bắt buộc là Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ. Các môn còn lại bao gồm 1 môn do Bộ quy định hằng năm và 2 môn do thí sinh tự chọn. Dự kiến từ năm 2010 hoặc 2011, quyền tự quyết của thí sinh sẽ được mở rộng hơn với việc cho phép tự chọn 3 môn.

Hình thức thi trong giai đoạn 2008-2010 về cơ bản vẫn giữ ổn định như các năm 2007. Cụ thể, các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học và Ngoại ngữ sẽ thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan; các môn còn lại thi theo hình thức tự luận. Sau năm 2011, Bộ sẽ tiến hành tổng kết để có lộ trình chuyển đổi hình thức thi phù hợp cho từng môn học cụ thể.

Thắt chặt công tác coi thi và chấm thi

Để loại bỏ tiêu cực, Dự thảo lần thứ 20 quy định rất rõ về công tác hậu kiểm. Việc in sao đề thi sẽ được thực hiện qua 3 vòng cách ly độc lập, có sự tham gia giám sát của lực lượng an ninh. Đặc biệt, công tác chấm thi trắc nghiệm sẽ được thực hiện hoàn toàn bằng máy và công cụ tin học. Dữ liệu quét bài thi phải được niêm phong và gửi ngay về Bộ GD-ĐT trước khi các hội đồng tổ chức chấm điểm chính thức.

Việc đổi chéo hội đồng chấm thi giữa các địa phương và sự tham gia của giảng viên các trường đại học trong ban coi thi tại tỉnh lẻ được kỳ vọng sẽ tạo ra một kỳ thi công bằng, thực chất, đúng với tinh thần của Điều 7 Luật Giáo dục 2005 về tính trung thực và khách quan trong giáo dục.

Dự thảo lần thứ 20 hiện đang tiếp tục nhận ý kiến đóng góp từ các chuyên gia và dư luận xã hội trước khi chính thức ban hành, hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo mới cho công tác thi và tuyển sinh tại Việt Nam trong những năm tới.