Nhằm tháo gỡ triệt để những vướng mắc thực tiễn phát sinh trong công tác sinh hoạt Đảng tại các cơ sở có quy mô lớn hoặc địa bàn trải rộng, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn 09-HD/BTCTW ngày 20/10/2026 về sinh hoạt tổ đảng. Đây được xem là bước đột phá quan trọng, tạo cơ sở pháp lý thống nhất toàn Đảng để các chi bộ đông đảng viên hoặc có tính chất hoạt động đặc thù tổ chức sinh hoạt linh hoạt, chất lượng và đúng quy định của Điều lệ Đảng.

Áp lực từ các chi bộ đông đảng viên và bài toán địa điểm sinh hoạt

Trong thực tiễn công tác tổ chức xây dựng Đảng hiện nay, không ít chi bộ cơ sở tại các doanh nghiệp lớn, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp hoặc các tổ dân phố, thôn bản tập trung lực lượng đảng viên lên tới hàng trăm người. Việc tổ chức họp chi bộ định kỳ hằng tháng theo hình thức tập trung toàn thể gặp phải nhiều trở ngại lớn:

• Thiếu không gian sinh hoạt: Nhiều cơ quan, đơn vị không có hội trường đủ sức chứa cho từ 50 đến hàng trăm đảng viên cùng dự họp, dẫn đến tình trạng sinh hoạt chật chội, kém hiệu quả.
• Khoảng cách địa lý và giao thông: Chi bộ có lực lượng đảng viên làm việc hoặc cư trú phân tán trên địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, tốn kém thời gian di chuyển.
• Khó khăn trong thảo luận, đóng góp ý kiến: Khi cuộc họp quá đông, việc dành thời gian cho từng đảng viên phát biểu, tranh luận và đóng góp ý kiến xây dựng Nghị quyết chi bộ trở nên rất hạn chế.

Chính vì vậy, quy định tại Hướng dẫn 09-HD/BTCTW đã kịp thời đáp ứng yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn, tạo hành lang pháp lý chuẩn mực cho việc phân chia tổ sinh hoạt đảng.

Điều kiện cụ thể để chi bộ được phép sinh hoạt theo tổ đảng

Theo nội dung chi tiết tại mục II Hướng dẫn 09-HD/BTCTW, Ban Tổ chức Trung ương quy định rõ hai nhóm đối tượng chính được áp dụng mô hình sinh hoạt tổ đảng:

1. Chi bộ có từ 50 Đảng viên trở lên gặp khó khăn về điều kiện tập trung

Cụ thể, đối với nhóm chi bộ quy mô lớn, điều kiện đặt ra là:

Chi bộ có từ 50 Đảng viên trở lên mà điều kiện về địa điểm, phòng họp khó khăn hoặc khoảng cách đi lại không thuận lợi cho việc tổ chức sinh hoạt chi bộ tập trung theo định kỳ.

Quy định này nhấn mạnh đến tính thực tế. Không chỉ dựa vào con số 50 đảng viên, chi bộ phải đối mặt với khó khăn khách quan về cơ sở vật chất phòng họp hoặc trở ngại khoảng cách di chuyển thì mới thuộc diện xét duyệt chia tổ đảng.

2. Chi bộ có điều kiện sinh hoạt mang tính chất đặc thù

Bên cạnh yếu tố số lượng, Hướng dẫn 09-HD/BTCTW mở rộng phạm vi áp dụng đối với các đơn vị có tình huống công tác, lao động đặc biệt. Đó là những chi bộ có trên một nửa số Đảng viên (không tính số đảng viên được miễn công tác và sinh hoạt đảng hoặc bị đình chỉ sinh hoạt) sinh sống, làm việc, học tập phân tán trên địa bàn rộng, cách xa trụ sở chi bộ.

Một số trường hợp đặc thù được liệt kê cụ thể bao gồm:

• Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có văn phòng, chi nhánh hoặc cơ sở trực thuộc đặt tại nhiều tỉnh, thành phố khác nhau.
• Các đơn vị y tế trực chiến, lực lượng kiểm lâm, tàu vận tải tuyến quốc tế, công trình gian khoan ngoài biển, hải đảo nơi đảng viên làm việc theo ca, kíp liên tục không thể rời vị trí.
• Địa phương, đơn vị bị cô lập kéo dài do thiên tai, bão lũ hoặc phải thực hiện cách ly, giãn cách theo quy định phòng chống dịch bệnh.
• Chi bộ thuộc lực lượng vũ trang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu hoặc nhiệm vụ đặc biệt, đặc thù.
• Các chi bộ tổ chức và hoạt động ở nước ngoài.

Thẩm quyền và quy trình quyết định thành lập tổ đảng

Để bảo đảm tính nghiêm túc, chặt chẽ trong tổ chức Đảng và tránh việc tự ý xé lẻ chi bộ không đúng quy định, Hướng dẫn 09-HD/BTCTW quy định rõ quy trình thủ tục như sau:

1. Đề xuất từ cơ sở: Chi ủy (hoặc Bí thư chi bộ nơi không có chi ủy) tiến hành khảo sát, đánh giá tình hình thực tế, lập phương án phân chia, sáp nhập, chia tách hoặc giải thể các tổ đảng trình chi bộ thảo luận, thống nhất.
2. Tờ trình lên cấp trên: Chi bộ gửi văn bản đề nghị kèm theo phương án chi tiết lên cấp ủy cấp trên trực tiếp.
3. Cấp ủy cấp trên xem xét, quyết định: Ban thường vụ cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ thẩm định tình hình thực tế và ban hành quyết định chính thức về việc thành lập, sáp nhập, chia tách hoặc giải thể tổ đảng.

Nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng từ mô hình tổ đảng linh hoạt

Việc triển khai sinh hoạt theo tổ đảng theo Hướng dẫn 09-HD/BTCTW mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho công tác xây dựng Đảng ở cơ sở:

• Tạo không khí sinh hoạt cởi mở, gần gũi, giúp các đảng viên dễ dàng trao đổi, đóng góp ý kiến thẳng thắn về công tác chuyên môn cũng như tư tưởng.
• Giúp tổ trưởng tổ đảng nắm chắc tình hình tư tưởng, đời sống và việc thực hiện nhiệm vụ của từng đảng viên để kịp thời báo cáo chi ủy.
• Duy trì nếp sinh hoạt Đảng thường xuyên, đúng kỳ hạn ngay cả trong điều kiện địa lý chia cắt hoặc nhiệm vụ công tác phân tán.

Tóm lại, Hướng dẫn 09-HD/BTCTW ban hành ngày 20/10/2026 không chỉ giải quyết triệt để bài toán khó khăn về cơ sở vật chất phòng họp cho các chi bộ trên 50 đảng viên mà còn mở ra hướng đi linh hoạt, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn mới.