Sinh hoạt tổ đảng là một hình thức tổ chức linh hoạt nhằm chia nhỏ địa bàn hoặc đơn vị công tác để duy trì quản lý, nâng cao tính chiến đấu và trao đổi thông tin giữa các Đảng viên. Tuy nhiên, ranh giới giữa thẩm quyền của tổ đảng và thẩm quyền nguyên tắc của toàn thể chi bộ luôn cần được phân định rõ ràng nhằm tránh tình trạng lạm quyền, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng.

Theo quy định tại Hướng dẫn 09-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương ban hành ngày 20/10/2026, tổ đảng tuyệt đối không được ban hành nghị quyết riêng và không được quyền quyết định các vấn đề mang tính nền tảng thuộc thẩm quyền riêng có của chi bộ như: công tác tổ chức, cán bộ, xét kết nạp Đảng viên hay thi hành kỷ luật Đảng.

1. Nguyên tắc tổ chức và giới hạn thẩm quyền của tổ đảng

Tổ đảng được thành lập trong các chi bộ có đông Đảng viên hoặc hoạt động phân tán trên nhiều địa bàn, lĩnh vực khác nhau. Mục đích thành lập tổ đảng là tạo điều kiện thuận lợi để các Đảng viên trao đổi chuyên môn, phân công công tác và chuẩn bị ý kiến đóng góp cho các kỳ sinh hoạt chung của chi bộ.

Tại Hướng dẫn 09-HD/BTCTW, Ban Tổ chức Trung ương tái khẳng định việc sinh hoạt tổ đảng phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các nguyên tắc của Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như các văn bản thi hành như Hướng dẫn 01-HD/TW năm 2026. Tổ đảng có thể vận dụng linh hoạt cách thức sinh hoạt nhưng bắt buộc phải đảm bảo sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của chi ủy và chi bộ.

Đặc biệt, Hướng dẫn nhấn mạnh nguyên tắc tối cao: Tổ đảng không được thay mặt hoặc quyết định thay chi bộ bất kỳ vấn đề nào thuộc thẩm quyền của chi bộ. Mọi thảo luận tại tổ đảng chỉ mang tính chất chuẩn bị, gợi mở và thống nhất giải pháp thực hiện nhằm nâng cao chất lượng kỳ họp toàn thể chi bộ.

2. Nhiệm vụ cụ thể tổ đảng được phép thực hiện

Dù không có thẩm quyền quyết định các vấn đề lớn, tổ đảng vẫn giữ vai trò hạt nhân quan trọng trong việc triển khai các nhiệm vụ chính trị ở cấp cơ sở. Cụ thể, tổ đảng được giao thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Thảo luận biện pháp triển khai: Nghiên cứu, trao đổi để thống nhất phương án, giải pháp cụ thể nhằm thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, kết luận của chi bộ hoặc nhiệm vụ do cấp trên giao.
• Tổng hợp tình hình và phản ánh ý kiến: Nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của Đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn phụ trách; tổng hợp kết quả thực hiện nhiệm vụ để báo cáo định kỳ cho chi ủy, chi bộ.
• Đề xuất, kiến nghị: Chủ động phát hiện những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn để kiến nghị chi bộ xem xét, giải quyết theo đúng thẩm quyền.

3. Danh mục các công việc cấm tổ đảng tự ý quyết định

Nhằm giữ vững tính kỷ luật, kỷ cương và nguyên tắc tập trung dân chủ, Hướng dẫn 09-HD/BTCTW quy định rõ ràng danh mục các công việc tuyệt đối không được giao cho tổ đảng quyết định hoặc thực hiện thay chi bộ:

Tổ chức, cán bộ và công tác Đảng viên

Toàn bộ các quy trình liên quan đến nhân sự và phát triển Đảng phải được thảo luận và biểu quyết công khai tại kỳ họp toàn thể chi bộ. Tổ đảng không được phép thực hiện các việc sau:

• Xét và biểu quyết kết nạp quần chúng ưu tú vào Đảng.
• Xem xét, công nhận Đảng viên dự bị thành Đảng viên chính thức.
• Xem xét, quyết định xóa tên Đảng viên hoặc giải quyết đơn xin ra khỏi Đảng.
• Đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động hoặc phân công công tác cán bộ.
• Sơ kết, tổng kết đánh giá xếp loại tổ chức đảng và Đảng viên hằng năm.

Thi hành kỷ luật và kiểm tra, giám sát

Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật tổ chức đảng, Đảng viên đòi hỏi sự vô tư, khách quan và đúng thẩm quyền được định tại Điều lệ Đảng. Do đó, tổ đảng không có quyền xem xét, thi hành kỷ luật hoặc quyết định hình thức kỷ luật (kể cả hình thức khai trừ) đối với Đảng viên vi phạm.

Bảo vệ chính trị nội bộ và các quyết định thuộc bí mật

Các nội dung thuộc phạm vi bảo vệ chính trị nội bộ, bí mật của Đảng và Nhà nước, các vấn đề yêu cầu bỏ phiếu kín cũng như việc quyết định các chủ trương lớn, quan trọng của đơn vị đều cấm không được đưa vào nội dung sinh hoạt hoặc biểu quyết tại sinh hoạt tổ đảng.

4. Yêu cầu đối với chi bộ trong việc quản lý sinh hoạt tổ đảng

Để đảm bảo hoạt động của tổ đảng đi đúng hướng và phát huy tối đa hiệu quả, chi ủy, chi bộ cần tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra và giám sát. Việc phân công chi ủy viên trực tiếp phụ trách và tham dự sinh hoạt với tổ đảng là giải pháp thiết thực nhằm kịp thời nắm bắt thông tin, định hướng nội dung thảo luận đúng trọng tâm.

Việc tuân thủ đúng các định hướng tại Hướng dẫn 09-HD/BTCTW không chỉ giúp duy trì kỷ cương trong sinh hoạt Đảng mà còn góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng trong giai đoạn mới.