Từ ngày 15/01/2014, cộng đồng doanh nghiệp ngành gỗ đón nhận một tin vui lớn khi Bộ Công Thương chính thức ban hành quy định mới, bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu về Giấy phép nhập khẩu đối với mặt hàng gỗ nguyên liệu từ Campuchia. Đây được xem là một bước đi đột phá trong nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, giúp khơi thông dòng chảy nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam.

Cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ trong lĩnh vực nhập khẩu gỗ

Theo nội dung quy định tại Thông tư 01/2014/TT-BCT ngày 15/01/2014 của Bộ Công Thương, một thay đổi căn bản đã được áp dụng: thương nhân khi thực hiện nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Campuchia sẽ không còn phải xin Giấy phép nhập khẩu từ Bộ Công Thương như trước đây.

Thay vào đó, các doanh nghiệp chỉ cần trực tiếp làm thủ tục tại cơ quan hải quan theo các quy định hiện hành về xuất nhập khẩu hàng hóa. Việc bãi bỏ "giấy phép con" này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng về thời gian, chi phí đi lại cho doanh nghiệp mà còn thể hiện sự tin tưởng và tạo điều kiện tối đa của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh hợp pháp của thương nhân.

Cụ thể, tại Điều 2 Thông tư 01/2014/TT-BCT nêu rõ: "Thương nhân nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Campuchia làm thủ tục tại cơ quan hải quan theo quy định hiện hành, không phải xin Giấy phép nhập khẩu của Bộ Công Thương."

Điều kiện về cửa khẩu và phương thức vận chuyển

Mặc dù thủ tục cấp phép đã được bãi bỏ, nhưng để đảm bảo công tác quản lý Nhà nước và ngăn chặn tình trạng buôn lậu, việc vận chuyển và giao nhận gỗ vẫn phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về địa điểm thông quan. Theo đó, gỗ nguyên liệu chỉ được phép nhập khẩu qua:

• Các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính.
• Các điểm thông quan khác thuộc Khu kinh tế cửa khẩu do Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập.
• Các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới nằm ngoài Khu kinh tế cửa khẩu nhưng đã có đầy đủ các lực lượng chức năng như Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch và cơ sở hạ tầng kỹ thuật đảm bảo quản lý.

Sự khác biệt so với quy định cũ tại Thông tư 04/2006/TT-BTM

Trước khi Thông tư 01/2014/TT-BCT có hiệu lực, hoạt động này được điều chỉnh bởi Thông tư 04/2006/TT-BTM ngày 06/04/2006. Theo quy định cũ, quy trình vô cùng phức tạp:

Thương nhân phải có hợp đồng ký kết với đối tác Campuchia (đã được Bộ Thương mại Campuchia cấp phép xuất khẩu), sau đó phải gửi văn bản và hợp đồng về Bộ Thương mại Việt Nam để xin Giấy phép nhập khẩu hoặc Giấy phép tạm nhập tái xuất. Danh sách các cửa khẩu được phép nhập khẩu cũng bị hạn chế hơn rất nhiều, chủ yếu tập trung tại một số điểm như Mộc Bài, Xa Mát, Khánh Bình...

Việc chuyển đổi từ cơ chế "xin - cho" sang cơ chế tự khai báo và làm thủ tục hải quan trực tiếp là một minh chứng cho sự thay đổi tư duy quản lý theo hướng hiện đại, phù hợp với tinh thần của Nghị định 12/2006/NĐ-CP.

Tác động tích cực đến thị trường gỗ năm 2014

Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc bãi bỏ giấy phép này sẽ tạo ra một cú hích lớn cho ngành gỗ. Trong bối cảnh nguồn gỗ nguyên liệu trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất, việc khơi thông nguồn cung từ nước láng giềng Campuchia là vô cùng cần thiết. Doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, giảm thiểu rủi ro về thời gian chờ đợi phê duyệt hồ sơ, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần lưu ý tuân thủ nghiêm các quy định về truy xuất nguồn gốc gỗ và các thủ tục kiểm dịch thực vật để đảm bảo hàng hóa lưu thông thông suốt, tránh các rắc rối pháp lý phát sinh tại cửa khẩu.

Thông tư 01/2014/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (15/01/2014), đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quan hệ thương mại gỗ giữa hai nước Việt Nam - Campuchia.