Thời điểm cuối năm 2023, thị trường bất động sản và dư luận xã hội đang đổ dồn sự chú ý vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Một trong những nội dung gây xôn xao nhất chính là đề xuất bãi bỏ khung giá đất và xây dựng bảng giá đất định kỳ hàng năm. Tâm lý lo ngại chi phí tài chính khi làm thủ tục đất đai sẽ "đội trần" đã khiến nhiều gia đình sốt sắng đi làm Sổ đỏ ngay lập tức. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý và lộ trình thực thi, liệu việc vội vã này có thực sự cần thiết?

1. Nỗi lo tăng chi phí từ đề xuất bỏ khung giá đất

Theo diễn biến tại kỳ họp Quốc hội cuối năm 2023, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đã đưa ra những thay đổi mang tính bước ngoặt. Cụ thể, tại Điều 154 của dự thảo (phiên bản lấy ý kiến tháng 03/2023) quy định về việc xây dựng bảng giá đất hàng năm sát với giá thị trường.

"Bảng giá đất được xây dựng định kỳ hàng năm được công bố công khai và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 của năm... Bảng giá đất được xây dựng theo vị trí. Đối với khu vực có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất thì xây dựng bảng giá đất đến từng thửa đất theo vùng giá trị, thửa đất chuẩn."

Việc bãi bỏ khung giá đất đồng nghĩa với việc các địa phương sẽ tự chủ trong việc ban hành bảng giá đất mà không bị giới hạn bởi mức trần và mức sàn của Chính phủ. Điều này được dự báo sẽ khiến bảng giá đất tại nhiều khu vực tăng mạnh, kéo theo các khoản thuế, phí và tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) cũng tăng theo tương ứng.

Người dân thực hiện thủ tục đăng ký đất đai tại cơ quan chức năng cuối năm 2023 (ảnh minh họa)

2. Tại sao không cần quá vội vã làm Sổ đỏ ngay trong năm 2023?

Mặc dù áp lực về chi phí là có thật, nhưng người dân cần bình tĩnh xem xét các lý do sau đây để xác định thời điểm làm Sổ đỏ phù hợp nhất với điều kiện kinh tế của mình:

Lộ trình áp dụng bảng giá đất mới còn khá xa

Theo thông tin cập nhật nhất từ các phiên thảo luận tại Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung quy định chuyển tiếp quan trọng. Theo đó, bảng giá đất hiện hành sẽ tiếp tục được sử dụng cho đến hết ngày 31/12/2025. Điều này có nghĩa là ngay cả khi Luật Đất đai mới được thông qua và có hiệu lực trong năm 2024, thì phải đến năm 2026 bảng giá đất mới theo nguyên tắc thị trường mới chính thức được áp dụng.

Như vậy, từ nay đến hết năm 2025, các khoản nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai cơ bản vẫn giữ ổn định theo khung giá cũ. Người dân vẫn còn hơn 2 năm để chuẩn bị hồ sơ và tài chính mà không nhất thiết phải chen lấn trong những ngày cuối năm 2023.

Quốc hội lùi thời gian thông qua Luật Đất đai sửa đổi

Một diễn biến đáng chú ý vào sáng ngày 22/11/2023, Quốc hội đã chính thức biểu quyết lùi việc thông qua dự án Luật Đất đai (sửa đổi) để có thêm thời gian rà soát, hoàn thiện các chính sách lớn. Việc lùi thời hạn này giúp các quy định trở nên chặt chẽ hơn, bảo đảm quyền lợi tối ưu cho người sử dụng đất. Do đó, các quy định về giá đất vẫn đang ở dạng dự thảo và có thể còn thay đổi trong tương lai.

3. Những điểm mới thuận lợi khi cấp Sổ đỏ từ năm 2023

Thay vì lo lắng về giá đất, người dân nên chú ý đến những cải cách hành chính tích cực đã được triển khai trong năm 2023 theo Nghị định 10/2023/NĐ-CP (có hiệu lực từ 20/05/2023):

• Cấp Sổ đỏ online: Người dân có thể nộp hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ tài chính trực tuyến qua Cổng dịch vụ công. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại đáng kể.
• Thay đổi thẩm quyền: Một số thủ tục trước đây thuộc thẩm quyền của Sở Tài nguyên và Môi trường nay đã được phân cấp cho Văn phòng đăng ký đất đai, giúp quy trình xử lý hồ sơ nhanh chóng và gần dân hơn.

Lời khuyên từ chuyên gia: Nếu gia đình bạn đã có đủ điều kiện về pháp lý (giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất) và khả năng tài chính, việc làm Sổ đỏ sớm luôn là điều khuyến khích để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Tuy nhiên, nếu chỉ vì lo sợ giá đất tăng trong năm 2024 mà phải vay mượn nặng lãi để làm sổ ngay trong năm 2023 thì là điều không cần thiết, bởi lộ trình tăng giá đất thực tế sẽ chỉ bắt đầu từ năm 2026.

Để được tư vấn chi tiết cho từng trường hợp cụ thể, quý khách có thể tra cứu thêm tại Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 43/2014/NĐ-CP.