Nghĩa vụ sang tên chính chủ khi mua bán, chuyển nhượng xe

Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ như xe máy, ô tô là những tài sản có giá trị lớn và bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu. Theo quy định tại Thông tư 15/2014/TT-BCA của Bộ Công an, việc đăng ký xe không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của chủ sở hữu.

Đối với các trường hợp mua mới, chủ xe phải đưa phương tiện đến cơ quan đăng ký để làm thủ tục cấp biển số. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh nhiều nhất nằm ở thị trường xe cũ. Khi xe được chuyển quyền sở hữu thông qua các hình thức như mua bán, tặng cho, thừa kế hoặc điều chuyển, chủ xe mới có trách nhiệm phải đến cơ quan đăng ký xe để làm thủ tục sang tên.

Thời hạn bắt buộc: Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày làm chứng từ chuyển quyền sở hữu xe (hợp đồng mua bán, giấy tặng cho...), chủ xe phải hoàn tất thủ tục sang tên đổi chủ.

Giao dịch mua bán xe cũ cần đi kèm thủ tục sang tên đúng quy định (ảnh minh họa)

Mức phạt "nặng tay" theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Kể từ khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP có hiệu lực, mức xử phạt đối với hành vi không làm thủ tục đăng ký sang tên xe đã tăng lên đáng kể so với trước đây. Cụ thể:

1. Đối với xe mô tô, xe gắn máy

Căn cứ khoản 4 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi không làm thủ tục đăng ký sang tên xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô sẽ bị phạt:

• Từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với cá nhân là chủ xe.
• Từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe.

2. Đối với xe ô tô, máy kéo

Mức phạt đối với xe ô tô còn cao hơn nhiều. Theo khoản 7 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức phạt được quy định như sau:

• Từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với cá nhân là chủ xe.
• Từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe.

Lực lượng chức năng kiểm tra giấy tờ và xác minh chính chủ phương tiện (ảnh minh họa)

Thực hư thông tin thu hồi xe không sang tên chính chủ

Trong thời gian qua, có nhiều tin đồn cho rằng nếu đi xe không chính chủ hoặc mua xe cũ không sang tên sẽ bị cơ quan chức năng thu hồi phương tiện. Tuy nhiên, cần khẳng định rằng đây là thông tin không có căn cứ pháp lý.

Dưới góc độ pháp luật, Nghị định 100/2019/NĐ-CP chỉ quy định hình thức xử phạt chính là phạt tiền. Không có bất kỳ điều khoản nào quy định về việc tịch thu hay thu hồi phương tiện đối với lỗi không sang tên đổi chủ. Việc thu hồi đăng ký, biển số xe chỉ xảy ra trong các trường hợp đặc biệt như xe hỏng không sử dụng được, xe hết niên hạn sử dụng, hoặc xe bị mất cắp được tìm thấy nhưng chủ xe không còn nhu cầu sử dụng...

Khó khăn khi sang tên xe qua nhiều đời chủ

Một trong những rào cản lớn nhất khiến người dân ngại sang tên là tình trạng xe đã mua bán qua nhiều đời chủ mà không tìm được chủ cũ. Theo Điều 24 Thông tư 15/2014/TT-BCA, việc giải quyết đăng ký sang tên xe đối với trường hợp này đã có những hướng dẫn cụ thể.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý về thời hạn áp dụng các thủ tục đơn giản hóa:

"- Xe ô tô, máy kéo, rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô, máy kéo đã chuyển quyền sở hữu qua nhiều người được giải quyết đăng ký sang tên theo quy định tại Điều 24 Thông tư này đến hết ngày 31/12/2014."

"- Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe có kết cấu tương tự đã chuyển quyền sở hữu qua nhiều người được giải quyết đăng ký sang tên theo quy định tại Điều 24 Thông tư này đến hết ngày 31/12/2016."

Như vậy, tại thời điểm tháng 06/2020, nếu xe qua nhiều đời chủ mà không có chứng từ chuyển quyền sở hữu hợp lệ hoặc không tìm được người đứng tên trên Giấy đăng ký xe, việc sang tên sẽ gặp rất nhiều khó khăn và gần như không thực hiện được theo quy trình rút gọn cũ. Người dân nên chủ động tìm kiếm chủ cũ để ký lại hợp đồng hoặc thực hiện các thủ tục xác minh theo hướng dẫn của cơ quan công an để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

Việc sang tên chính chủ không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà còn bảo vệ quyền sở hữu tài sản, thuận tiện trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tai nạn giao thông, xử phạt nguội hoặc tranh chấp dân sự sau này.