Vụ việc bé gái bị sàm sỡ trong thang máy chung cư tại Quận 4, TP. Hồ Chí Minh bởi đối tượng Nguyễn Hữu Linh (nguyên Phó Viện trưởng Viện KSND TP Đà Nẵng) đang trở thành tâm điểm thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận cả nước. Kể từ tối ngày 02/04/2019, khi đoạn clip ghi lại cảnh tượng gây phẫn nộ này được phát tán, các cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc xác minh danh tính đối tượng.

Tuy nhiên, tính đến hôm nay - ngày 15/04/2019, đã tròn 15 ngày trôi qua nhưng phía cơ quan điều tra vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng về việc có khởi tố vụ án hay không. Điều này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Liệu thời hạn giải quyết tin báo tố giác tội phạm là bao lâu và áp lực pháp lý đang đè nặng lên các cơ quan tố tụng như thế nào?

Quy định về thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, quy trình xử lý tin báo tố giác tội phạm được quy định rất chặt chẽ về mặt thời gian nhằm đảm bảo tính kịp thời và công bằng của pháp luật.

"Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định: Khởi tố vụ án hình sự; Quyết định không khởi tố vụ án hình sự; Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố."

Như vậy, đối với vụ việc tại Quận 4, mốc thời gian 20 ngày là "thời hạn vàng" để cơ quan chức năng đưa ra phán quyết đầu tiên về mặt tố tụng. Với việc đã trôi qua 15 ngày, chỉ còn đúng 5 ngày nữa là hết thời hạn thông thường theo quy định của pháp luật.

Các trường hợp có thể kéo dài thời hạn điều tra

Mặc dù quy tắc chung là 20 ngày, nhưng pháp luật cũng dự phòng các tình huống phức tạp. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 147 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 và hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, thời hạn này có thể được gia hạn:

• Trường hợp phức tạp: Nếu vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.
• Gia hạn đặc biệt: Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp có thể gia hạn thêm một lần nữa nhưng không quá 02 tháng.

Tuy nhiên, đối với vụ việc dâm ô bé gái trong thang máy, các tình tiết về nhân thân đối tượng đã rõ ràng, đoạn clip bằng chứng đã được thu giữ và giám định. Do đó, dư luận kỳ vọng cơ quan điều tra sẽ sớm đưa ra quyết định trong thời hạn 20 ngày mà không cần phải sử dụng đến các điều khoản gia hạn.

Áp lực từ dư luận và trách nhiệm của cơ quan tố tụng

Việc đối tượng là một nguyên cán bộ cấp cao trong ngành kiểm sát càng khiến vụ việc trở nên nhạy cảm. Pháp luật Việt Nam luôn thượng tôn nguyên tắc "mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật". Việc thực hiện đúng thời hạn quy định tại Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 không chỉ là trách nhiệm chuyên môn mà còn là cách để củng cố niềm tin của nhân dân vào sự công minh của công lý.

Trong 5 ngày tới, cơ quan điều tra Công an Quận 4 sẽ phải đưa ra quyết định quan trọng. Nếu có đủ căn cứ về hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, một quyết định khởi tố vụ án hình sự sẽ là câu trả lời thỏa đáng nhất cho những bức xúc của xã hội trong suốt nửa tháng qua.

Hệ Thống Pháp Luật