Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để phát triển kinh tế - xã hội. Để đưa công nghệ số len lỏi vào từng ngõ ngách, tới từng hộ gia đình, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Công văn 793/BTTTT-THH hướng dẫn thí điểm triển khai Tổ công nghệ số cộng đồng.

"Cánh tay nối dài" của Ban Chỉ đạo chuyển đổi số

Tổ công nghệ số cộng đồng được xác định là lực lượng gần dân nhất, hiểu dân nhất và là nhân tố quyết định sự thành công của công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Theo hướng dẫn tại Công văn 793/BTTTT-THH, mỗi thôn, bản, tổ dân phố có thể thành lập một Tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ chính quyền địa phương thực hiện các nhiệm vụ về chuyển đổi số.

Mô hình này nhằm cụ thể hóa mục tiêu tại Quyết định 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Chuyển đổi số quốc gia, trong đó nhấn mạnh việc phổ cập kỹ năng số cho toàn dân.

Thành phần nhân sự: Nhiệt tình và am hiểu công nghệ

Mỗi Tổ công nghệ số cộng đồng thường bao gồm:

• Trưởng thôn/bản hoặc Tổ trưởng tổ dân phố: Giữ vai trò nòng cốt, kết nối và điều phối hoạt động.
• Ít nhất 02 nhân sự nòng cốt: Là những người trẻ, nhiệt tình, có tư duy đổi mới, am hiểu và thành thạo các kỹ năng sử dụng nền tảng số, công nghệ số.

Các thành viên này không chỉ cần kỹ năng chuyên môn mà còn phải có khả năng tuyên truyền, hướng dẫn và kiên trì hỗ trợ người dân, đặc biệt là người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Nhiệm vụ trọng tâm của Tổ công nghệ số cộng đồng

Hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng tập trung vào việc "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn người dân thực hiện các thao tác trên môi trường số, bao gồm:

• Dịch vụ công trực tuyến: Hướng dẫn cài đặt, đăng ký tài khoản và nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia và của tỉnh.
• Thanh toán điện tử: Hỗ trợ người dân mở tài khoản ngân hàng, sử dụng ví điện tử để thanh toán tiền điện, nước, học phí và các giao dịch hàng ngày.
• Thương mại điện tử: Hướng dẫn đưa các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử như Voso, Postmart...
• Y tế và giáo dục số: Cài đặt và sử dụng Sổ sức khỏe điện tử, các ứng dụng học tập trực tuyến và nền tảng trợ lý ảo.
• Kỹ năng an toàn mạng: Cảnh báo và hướng dẫn người dân nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Phương thức quản lý và triển khai linh hoạt

Để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả, Tổ công nghệ số cộng đồng được quản lý dựa trên các nền tảng số phổ biến và miễn phí tại Việt Nam như Zalo, Mocha, Gapo. Mỗi xã, phường sẽ thiết lập các nhóm chung để lãnh đạo địa phương, Sở Thông tin và Truyền thông cùng các doanh nghiệp công nghệ có thể tương tác, hướng dẫn và giải đáp thắc mắc trực tiếp cho các thành viên của Tổ.

Sở Thông tin và Truyền thông đóng vai trò chủ trì, phối hợp với UBND cấp huyện tổ chức các đợt bồi dưỡng, tập huấn thường xuyên. Phương thức triển khai có thể kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, đảm bảo các thành viên thành thạo các bước trước khi đi hướng dẫn cho người dân.

Việc thí điểm thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng là bước đi chiến lược để xóa nhòa khoảng cách số, giúp mọi người dân đều có thể thụ hưởng những giá trị tốt đẹp mà chuyển đổi số mang lại, góp phần xây dựng xã hội số văn minh và hiện đại.