Trong bối cảnh Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 01/07/2020, Bộ Nội vụ đã chủ động xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 108/2014/NĐ-CP và Nghị định 113/2018/NĐ-CP. Việc điều chỉnh này không chỉ nhằm đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật mà còn giải quyết những vướng mắc thực tiễn trong công tác sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước.

Thay đổi tiêu chí phân loại đối tượng tinh giản biên chế

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất trong dự thảo là việc bãi bỏ cụm từ "hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực". Đây là sự thay đổi mang tính bước ngoặt để phù hợp với cách phân loại đánh giá cán bộ mới tại khoản 11 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019.

Cụ thể, các đối tượng thuộc diện tinh giản biên chế sẽ được xác định dựa trên các tiêu chí khắt khe và rõ ràng hơn:

• Trường hợp đào tạo không phù hợp: Những người có chuyên ngành đào tạo không phù hợp với vị trí việc làm hiện đảm nhiệm, dẫn đến việc không hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao nhưng không thể bố trí việc làm khác.
• Trường hợp đánh giá xếp loại: Cán bộ, công chức có 02 năm liên tiếp liền kề tại thời điểm xét tinh giản mà có 01 năm xếp mức hoàn thành nhiệm vụ và 01 năm không hoàn thành nhiệm vụ nhưng không thể bố trí việc làm khác.

Việc thay đổi này giúp loại bỏ sự cảm tính trong đánh giá "hạn chế năng lực", thay vào đó là dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể, tạo động lực cho đội ngũ cán bộ nỗ lực hơn trong công việc.

Điều chỉnh tuổi hưởng chính sách theo lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu

Để tương thích với Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ 01/01/2021), dự thảo Nghị định cũng điều chỉnh các mốc tuổi hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi. Theo quy định tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, tuổi nghỉ hưu sẽ tăng dần theo lộ trình.

Do đó, chính sách tinh giản biên chế dự kiến sẽ áp dụng cho các đối tượng có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định. Các quyền lợi đi kèm vẫn được đảm bảo ở mức cao để khuyến khích tinh giản tự nguyện:

• Không bị trừ tỷ lệ lương hưu: Đối với những người nghỉ hưu trước tuổi do tinh giản biên chế, họ sẽ không bị trừ 2% lương hưu cho mỗi năm nghỉ sớm như quy định thông thường.
• Trợ cấp thêm: Được trợ cấp 03 tháng tiền lương cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi và 05 tháng tiền lương cho 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội.

Lộ trình thực hiện và tác động xã hội

Theo kế hoạch, các quy định về đối tượng tinh giản biên chế sẽ bắt đầu áp dụng đồng bộ với Luật Cán bộ, công chức sửa đổi từ tháng 7/2020. Riêng các quy định liên quan đến tuổi nghỉ hưu sẽ có lộ trình khớp nối với Bộ luật Lao động 2019 từ đầu năm 2021.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp các cơ quan, đơn vị sàng lọc được những nhân sự không đáp ứng yêu cầu công việc, đồng thời giải quyết chế độ thỏa đáng cho những người tự nguyện rời khỏi bộ máy, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong giai đoạn mới.

Người đọc có thể tham khảo thêm các quy định chi tiết về thủ tục tại các văn bản hướng dẫn thi hành để đảm bảo quyền lợi tối ưu khi thực hiện tinh giản biên chế.