Thị trường năng lượng trong nước vừa trải qua một đợt biến động mạnh khi giá các mặt hàng xăng dầu đồng loạt được điều chỉnh tăng. Đáng chú ý, đây là lần tăng giá thứ tư liên tiếp, gây áp lực không nhỏ lên chi phí vận tải và đời sống của người dân.

Chi tiết mức điều chỉnh giá xăng dầu

Theo quyết định điều hành của Liên Bộ Công Thương - Tài chính, mức giá mới được áp dụng cụ thể như sau:

• Xăng E5 RON 92: Tăng 30 đồng/lít, giá bán mới là 22.820 đồng/lít.
• Xăng RON 95: Tăng 30 đồng/lít, giá bán mới là 23.990 đồng/lít.
• Dầu diesel: Tăng mạnh 1.810 đồng/lít, lên mức 22.420 đồng/lít.
• Dầu hỏa: Tăng 1.620 đồng/lít, giá mới là 21.890 đồng/lít.
• Dầu mazut: Tăng 1.130 đồng/kg, lên mức 17.670 đồng/kg.

Việc giá dầu tăng mạnh hơn so với giá xăng trong kỳ điều hành này phản ánh đúng xu hướng biến động của thị trường thành phẩm xăng dầu thế giới trong giai đoạn vừa qua.

Cơ sở pháp lý và cơ chế điều hành giá

Việc điều hành giá xăng dầu hiện nay được thực hiện dựa trên các quy định chặt chẽ tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP và mới nhất là Nghị định 80/2023/NĐ-CP.

Cụ thể, tại Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Chính phủ đã sửa đổi các quy định về công thức tính giá cơ sở, nhằm đảm bảo giá xăng dầu trong nước tiệm cận hơn với giá thế giới. Cơ chế này giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và đảm bảo nguồn cung cho thị trường nội địa.

"Giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ."

Vai trò của Quỹ bình ổn giá xăng dầu

Trong kỳ điều hành này, cơ quan quản lý đã quyết định không trích lập Quỹ bình ổn đối với tất cả các mặt hàng. Tuy nhiên, để giảm bớt đà tăng cho dầu mazut, Liên Bộ đã chi sử dụng Quỹ ở mức 150 đồng/kg. Việc sử dụng Quỹ bình ổn được quy định chi tiết tại Thông tư 103/2021/TT-BTC.

Theo các chuyên gia pháp lý, việc linh hoạt trong trích lập và chi Quỹ bình ổn là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết thị trường, tránh những cú sốc về giá có thể gây hệ lụy dây chuyền đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Người dân và doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các kỳ điều hành giá (thường vào thứ Năm hàng tuần theo quy định mới tại khoản 11 Điều 1 Nghị định 80/2023/NĐ-CP) để có kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp.