Trong bối cảnh tình hình trật tự an toàn giao thông những tháng đầu năm 2026 có nhiều diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng đã siết chặt kỷ cương, tăng cường xử lý các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Một trong những vấn đề nhức nhối nhất chính là tình trạng đua xe trái phép, gây mất an ninh trật tự và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân. Vậy theo quy định mới nhất áp dụng cho năm 2026, các đối tượng tham gia hoặc tổ chức đua xe sẽ phải đối mặt với những hình phạt nào?

Hành vi đua xe trái phép bị nghiêm cấm tuyệt đối

Theo quy định tại khoản 5 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Nhà nước nghiêm cấm các hành vi sau đây:

"Đua xe, tổ chức đua xe, xúi giục, giúp sức, cổ vũ đua xe trái phép; điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ lạng lách, đánh võng."

Việc đưa hành vi này vào danh mục cấm tuyệt đối cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc loại bỏ vấn nạn "quái xế" ra khỏi đời sống xã hội, bảo vệ sự bình yên cho mọi cung đường.

Xử phạt hành chính: Phạt tiền lên đến 100 triệu đồng

Năm 2026, mức xử phạt hành chính đối với các hành vi liên quan đến đua xe đã được quy định chi tiết tại Điều 35 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cụ thể:

• Đối với hành vi cổ vũ, xúi giục: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với cá nhân tụ tập để cổ vũ, giúp sức, xúi giục hành vi điều khiển xe chạy quá tốc độ, lạng lách, đánh võng hoặc đua xe trái phép.
• Đối với hành vi tổ chức đua xe trái phép: Đây là hành vi bị xử lý rất nặng. Mức phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi này.

Bên cạnh việc phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu phương tiện và tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe theo các quy định bổ sung của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Án tù cao nhất lên đến 20 năm

Không dừng lại ở xử phạt hành chính, nếu hành vi đua xe gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc người vi phạm đã từng bị xử lý mà còn tái phạm, họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 266 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Các khung hình phạt cụ thể như sau:

Khung 1: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm

Áp dụng đối với người đua xe trái phép gây thương tích cho 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% hoặc gây thiệt hại tài sản từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng.

Khung 2: Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm

Áp dụng trong các trường hợp: làm chết người; gây thương tích cho 01 người với tỷ lệ 61% trở lên; gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng; bỏ chạy trốn tránh trách nhiệm; tham gia cá cược hoặc chống người thi hành công vụ.

Khung 3: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Áp dụng khi làm chết 02 người; gây thương tích cho 02 người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương từ 122% đến 200% hoặc gây thiệt hại tài sản từ 500 triệu đến dưới 1,5 tỷ đồng.

Khung 4: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm

Đây là mức án cao nhất, áp dụng khi làm chết 03 người trở lên; gây thương tích cho 03 người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương từ 201% trở lên hoặc gây thiệt hại tài sản từ 1,5 tỷ đồng trở lên.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Lời khuyên pháp lý

Đua xe trái phép không phải là cách để thể hiện cá tính hay bản lĩnh. Đó là hành vi coi thường pháp luật và tính mạng con người. Các bậc phụ huynh cần quản lý chặt chẽ phương tiện và giáo dục con em mình về ý thức tham gia giao thông. Hãy nhớ rằng, một phút bốc đồng trên đường đua trái phép có thể dẫn đến những bản án nghiêm khắc và nỗi đau kéo dài cho gia đình và xã hội.