Ngày 03/03/2014, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 18/2014/QĐ-TTg về việc sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Quyết định 62/2004/QĐ-TTg ngày 16/04/2004. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đẩy mạnh Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng triệu hộ gia đình tại các vùng quê Việt Nam.

Nâng mức vay vốn lên tối đa 6 triệu đồng/hộ

Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới này chính là việc điều chỉnh mức vốn cho vay. Theo đó, mức vốn cho vay đối với mỗi loại công trình (nước sạch hoặc vệ sinh môi trường) đã được nâng lên tối đa là 06 triệu đồng/hộ. So với quy định cũ tại Quyết định 62/2004/QĐ-TTg (vốn chỉ ở mức 04 triệu đồng/hộ), mức tăng này được đánh giá là phù hợp với biến động giá cả vật tư và nhân công xây dựng thực tế tại thời điểm năm 2014.

Việc tăng hạn mức vay giúp các hộ gia đình có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư các công trình có chất lượng tốt hơn, bền vững hơn, thay vì chỉ xây dựng các công trình tạm bợ do thiếu hụt kinh phí.

Đối tượng và điều kiện được hưởng chính sách vay vốn

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 18/2014/QĐ-TTg, các đối tượng được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội bao gồm:

• Hộ gia đình định cư hợp pháp tại địa phương thuộc khu vực nông thôn chưa có nước sạch hoặc đã có nhưng chưa đạt quy chuẩn, chưa bảo đảm vệ sinh.
• Hộ gia đình sau khi đã trả hết nợ vốn vay, có nhu cầu vay mới để xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp các công trình đã sử dụng nhiều năm, bị hư hỏng, xuống cấp.

Để được giải ngân, hộ gia đình cần đáp ứng các điều kiện cơ bản như: có đơn xin vay vốn, cam kết sử dụng vốn đúng mục đích, trả nợ đúng hạn và phải được chính quyền cấp xã xác nhận.

Thay đổi quan trọng về quy định chuyển nhượng công trình

Bên cạnh việc nâng mức vay, Quyết định 18/2014/QĐ-TTg cũng điều chỉnh quy tắc về trách nhiệm trả nợ khi có sự thay đổi về chủ sở hữu nhà đất. Cụ thể:

"Trong thời gian chưa trả hết nợ, hộ dân không được tự động bán, chuyển nhượng, cầm cố công trình cho người khác; trường hợp các hộ dân bán, chuyển nhượng nhà, đất có chung hoặc có riêng của các công trình này thì phải có cam kết trả nợ, được UBND xã và Ngân hàng Chính sách xã hội xác nhận chỉ với nguyên tắc người bán phải trả được nợ."

Điểm mới ở đây là đã bãi bỏ nguyên tắc "người mua thừa kế số nợ này" vốn tồn tại trong Quyết định 62/2004/QĐ-TTg. Điều này giúp đơn giản hóa các giao dịch dân sự về nhà đất tại nông thôn, đồng thời quy trách nhiệm trả nợ trực tiếp và rõ ràng cho người đã đứng ra vay vốn ban đầu.

Hiệu lực thi hành

Các quy định mới tại Quyết định 18/2014/QĐ-TTg sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/05/2014. Các cơ quan chức năng, đặc biệt là Ngân hàng Chính sách xã hội và UBND các cấp, có trách nhiệm phổ biến và hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy định để nguồn vốn chính sách phát huy hiệu quả cao nhất.