Bước sang năm 2021, người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý đến những thay đổi mang tính "siết chặt" trong quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Không còn dừng lại ở những mức phạt mang tính nhắc nhở, Nghị định 125/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 05/12/2020) đã thiết lập một khung hình phạt mới với mức tài chính cao hơn đáng kể so với quy định cũ tại Thông tư 166/2013/TT-BTC.

Sự khác biệt "chóng mặt" giữa mức phạt cũ và mới

Nếu như trước đây, hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế thường chỉ bị phạt từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, thì nay con số này đã tăng lên gấp nhiều lần. Việc nắm rõ các mốc thời gian là cực kỳ quan trọng để bảo vệ túi tiền của chính mình.

1. Mức phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế

Theo quy định tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, khung hình phạt được phân chia chi tiết dựa trên số ngày chậm trễ:

• Phạt cảnh cáo: Áp dụng đối với trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 01 đến 05 ngày và có tình tiết giảm nhẹ (theo khoản 1 Điều 13).
• Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 01 ngày đến 30 ngày (trừ trường hợp cảnh cáo nêu trên).
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng: Đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 31 ngày đến 60 ngày.
• Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng: Đối với các hành vi nộp chậm từ 61 đến 90 ngày; hoặc trên 91 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp; hoặc không nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số thuế phải nộp.
• Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng: Đây là mức phạt cao nhất, áp dụng cho hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn trên 90 ngày, có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.

"Trường hợp số tiền phạt nếu áp dụng theo khung từ 15 - 25 triệu đồng mà lớn hơn số tiền thuế phát sinh trên hồ sơ khai thuế thì số tiền phạt tối đa bằng số tiền thuế phát sinh phải nộp nhưng không thấp hơn 11,5 triệu đồng."

Tăng tiền chậm nộp tiền phạt lên 0,05%/ngày

Một điểm mới đáng chú ý khác nằm ở cách tính tiền chậm nộp đối với chính số tiền phạt vi phạm hành chính. Tại Điều 42 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức tính tiền chậm nộp đã được điều chỉnh tăng lên.

Cụ thể, tổ chức, cá nhân chậm nộp tiền phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn sẽ bị tính tiền chậm nộp theo mức 0,05%/ngày tính trên số tiền phạt chậm nộp. Trước đây, mức này thường được hiểu hoặc áp dụng tương đương mức chậm nộp thuế là 0,03%/ngày. Việc tăng lên 0,05% cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc thúc đẩy tính tự giác và chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định xử phạt.

Số ngày chậm nộp được tính bao gồm cả ngày lễ, ngày nghỉ theo chế độ và tính từ ngày kế tiếp ngày hết thời hạn nộp tiền phạt đến ngày liền kề trước ngày nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Lời khuyên cho người nộp thuế trong kỳ quyết toán 2021

Với bối cảnh các quy định xử phạt ngày càng nghiêm ngặt, người nộp thuế thu nhập cá nhân cần chủ động thực hiện các công việc sau:

1. Rà soát các nguồn thu nhập: Đặc biệt là những cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi, thu nhập vãng lai để chuẩn bị hồ sơ quyết toán đầy đủ.
2. Ghi nhớ các mốc thời hạn: Thông thường, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho năm tính thuế 2020 sẽ rơi vào cuối tháng 3 hoặc tháng 4 năm 2021 (tùy trường hợp cá nhân tự quyết toán hay thông qua tổ chức chi trả).
3. Sử dụng công nghệ: Khai thuế điện tử là phương thức nhanh chóng và chính xác nhất hiện nay để tránh sai sót về thời gian nộp hồ sơ.

Việc chậm trễ dù chỉ vài ngày hiện nay cũng có thể dẫn đến mức phạt tiền triệu, thay vì chỉ bị cảnh cáo như trước đây. Do đó, sự cẩn trọng và tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi tài chính cá nhân một cách thông minh nhất.