Từ ngày 01/01/2025, khi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, hệ thống phân hạng giấy phép lái xe (GPLX) tại Việt Nam sẽ có sự điều chỉnh lớn. Một trong những thay đổi khiến nhiều người bất ngờ nhất chính là việc "định nghĩa lại" phạm vi điều khiển phương tiện của bằng lái xe hạng B1.

Thay đổi căn bản về phân hạng bằng lái B1 từ năm 2025

Theo quy định cũ, bằng B1 vốn quen thuộc với những người lái xe ô tô số tự động không hành nghề kinh doanh vận tải. Tuy nhiên, kể từ năm 2025, khái niệm này sẽ hoàn toàn thay đổi. Những người được cấp mới bằng lái xe hạng B1 sẽ không còn được phép ngồi sau vô lăng ô tô.

Sự thay đổi này nhằm chuẩn hóa hệ thống GPLX của Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời phân định rõ ràng hơn năng lực điều khiển các loại phương tiện có đặc tính kỹ thuật khác nhau.

Bằng B1 mới được lái những loại xe nào?

Vậy nếu không được lái ô tô, người sở hữu bằng B1 từ năm 2025 sẽ được điều khiển phương tiện gì? Căn cứ theo quy định mới, bằng B1 sẽ được cấp cho người điều khiển các loại xe sau:

• Xe mô tô ba bánh;
• Xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh đến 125 cm3 hoặc có công suất động cơ điện đến 11 kW.

Muốn lái ô tô từ năm 2025, phải thi bằng hạng gì?

Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Để được phép điều khiển xe ô tô chở người và xe tải nhẹ, người dân cần phải tham gia sát hạch để được cấp GPLX từ hạng B trở lên. Cụ thể, tại điểm d khoản 1 Điều 57 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định giấy phép lái xe hạng B cấp cho:

"d) Hạng B cấp cho người lái xe ô tô chở người đến 08 chỗ (không kể chỗ của người lái xe); xe ô tô tải và ô tô chuyên dùng có khối lượng toàn bộ theo thiết kế đến 3.500 kg; các loại xe ô tô quy định cho giấy phép lái xe hạng B kéo rơ moóc có khối lượng toàn bộ theo thiết kế đến 750 kg;"

Như vậy, hạng B mới sẽ bao trùm phạm vi của cả bằng B1 và B2 cũ (đối với xe dưới 9 chỗ và tải dưới 3,5 tấn), nhưng có sự thống nhất về tên gọi và điều kiện sát hạch.

Số phận của những tấm bằng B1 cấp trước năm 2025

Đối với những người đã sở hữu bằng lái xe hạng B1 trước ngày 01/01/2025, các bạn hoàn toàn có thể yên tâm. Pháp luật luôn có những quy định chuyển tiếp để đảm bảo quyền lợi cho người dân. Tại Điều 89 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 về quy định chuyển tiếp đã nêu rõ:

"1. Giấy phép lái xe được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành được tiếp tục sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép lái xe."

Điều này có nghĩa là nếu bạn đang có bằng B1 số tự động, bạn vẫn tiếp tục được lái xe ô tô số tự động cho đến khi bằng hết hạn. Khi thực hiện đổi, cấp lại GPLX, cơ quan chức năng sẽ thực hiện chuyển đổi sang phân hạng tương ứng theo quy định mới của Luật.

Việc nắm vững các thay đổi này không chỉ giúp người dân chủ động trong việc học và thi bằng lái mà còn tránh được những vi phạm không đáng có khi tham gia giao thông trong giai đoạn chuyển giao quy định pháp luật mới.