Bước ngoặt mới trong quản lý dân cư và căn cước

Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia, ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 22/2026/NQ-CP về việc cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an. Đáng chú ý nhất là việc bãi bỏ hàng loạt thủ tục liên quan đến lĩnh vực căn cước tại cấp Bộ và cấp Tỉnh, đánh dấu một bước tiến lớn trong việc phân cấp thẩm quyền và giảm bớt phiền hà cho người dân.

Bãi bỏ các thủ tục sinh trắc học và tích hợp thông tin tại cấp trung ương và cấp tỉnh

Theo quy định tại Mục A và Mục B Phụ lục I.2 ban hành kèm theo Nghị quyết 22/2026/NQ-CP, kể từ ngày 29/4/2026, các thủ tục sau đây sẽ chính thức được bãi bỏ tại cấp Bộ và cấp Tỉnh:

• Thủ tục thu thập, cập nhật thông tin sinh trắc học về ADN: Trước đây được quy định tại Điều 13 Nghị định 70/2024/NĐ-CP. Việc bãi bỏ ở cấp này giúp tập trung dữ liệu và đơn giản hóa quy trình tiếp nhận.
• Thủ tục thu thập, cập nhật thông tin sinh trắc học về giọng nói: Tương tự như ADN, thủ tục này cũng không còn thực hiện tại cấp Bộ và cấp Tỉnh theo quy định cũ tại Điều 13 Nghị định 70/2024/NĐ-CP.
• Thủ tục tích hợp, cập nhật, điều chỉnh thông tin trên thẻ căn cước: Các nội dung quy định tại Điều 20 Nghị định 70/2024/NĐ-CP thực hiện tại cấp Bộ và cấp Tỉnh cũng nằm trong danh sách bãi bỏ.

Đơn giản hóa thủ tục cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch

Nghị quyết 22/2026/NQ-CP cũng đặc biệt quan tâm đến nhóm đối tượng là người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch. Cụ thể, bãi bỏ các thủ tục thực hiện tại cấp tỉnh liên quan đến:

• Thu thập, cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước quy định tại Điều 24 Nghị định 70/2024/NĐ-CP.
• Điều chỉnh thông tin trong các cơ sở dữ liệu này theo đề nghị của người dân.
• Thủ tục cấp đổi và cấp lại giấy chứng nhận căn cước tại cấp tỉnh theo quy định tại Điều 26 Nghị định 70/2024/NĐ-CP.

Ý nghĩa của việc bãi bỏ các thủ tục hành chính

Việc bãi bỏ các thủ tục này không đồng nghĩa với việc người dân không còn được thực hiện các quyền lợi liên quan. Thay vào đó, đây là bước đi nhằm phân cấp mạnh mẽ về cấp cơ sở (cấp huyện), giúp người dân có thể thực hiện các thủ tục ngay tại nơi cư trú mà không cần phải di chuyển lên cấp tỉnh hay cấp Bộ như trước đây. Điều này phù hợp với tinh thần của Nghị định 70/2024/NĐ-CP và các chính sách mới về định danh điện tử.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, việc tinh gọn bộ máy và thủ tục hành chính trong lĩnh vực căn cước sẽ giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng chi phí xã hội mỗi năm, đồng thời nâng cao chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước trong bối cảnh năm 2026.