Chiều ngày 23/4/2026, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức biểu quyết thông qua 6 dự án luật mang tính chiến lược. Đây là bước đi quyết định nhằm cụ thể hóa mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.

1. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi): Đẩy mạnh phân cấp về cơ sở

Với mục tiêu tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi lần này đã tạo ra một cuộc cách mạng trong thủ tục hành chính. Điểm nhấn quan trọng nhất là việc cắt giảm mạnh mẽ thẩm quyền của cấp Trung ương, theo đó cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục trong lĩnh vực này.

Chính phủ đã quyết định chuyển giao 08 thẩm quyền và thủ tục hành chính từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo về cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Nội dung này đã nhận được sự đồng thuận cao từ lãnh đạo các địa phương, đặc biệt là sau khi lấy ý kiến từ Chủ tịch UBND 34 tỉnh, thành phố trọng điểm. Việc sửa đổi không chỉ cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền mà còn gắn liền với trách nhiệm quản lý nhà nước sát thực tế hơn, phù hợp với tinh thần của Hiến pháp 2013.

Luật dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027, tạo khoảng thời gian cần thiết để các địa phương kiện toàn bộ máy và nguồn lực.

2. Nâng tầm vị thế đối ngoại với Luật Cơ quan đại diện sửa đổi

Nhằm khắc phục những hạn chế của các quy định cũ từ năm 2009 và 2017, Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài sửa đổi đã được thông qua với nhiều điểm mới đột phá. Trọng tâm của luật là xây dựng nền ngoại giao hiện đại, chuyên nghiệp, lấy kinh tế đối ngoại làm nhiệm vụ trọng yếu.

Luật mới tăng cường tính chủ động cho các cơ quan đại diện trong việc bảo hộ công dân và thúc đẩy hợp tác quốc tế, đồng thời xác lập cơ chế quản lý thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

3. Luật Thi đua, khen thưởng: Động lực cho mô hình chính quyền hai cấp

Việc thông qua Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi là yêu cầu cấp thiết khi Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Luật đã thể chế hóa các tiêu chuẩn khen thưởng mới, tập trung vào hiệu quả công việc thực tế và sự đổi mới sáng tạo tại cơ sở.

Luật mới tạo động lực mạnh mẽ cho cán bộ, công chức và các tầng lớp nhân dân thi đua lập thành tích, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Thời điểm có hiệu lực của luật là từ ngày 01/10/2026.

4. Luật Thủ đô (sửa đổi): Mở đường cho Hà Nội bứt phá bền vững

Được thông qua với tỷ lệ tán thành rất cao, Luật Thủ đô sửa đổi không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho chính quyền Thủ đô mà còn mở ra không gian thể chế mới. Luật mang đến những cơ chế đặc thù, vượt trội về quy hoạch, đầu tư và quản lý đô thị.

Nội dung luật nhấn mạnh việc tăng cường phân cấp gắn với kiểm soát quyền lực, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao tính chủ động của chính quyền thành phố. Đây được coi là "đòn bẩy" để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và xứng tầm là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

5. Luật Trợ giúp pháp lý: Lấy người dân làm trung tâm

Tiếp nối tinh thần nhân văn của Luật Trợ giúp pháp lý, bản sửa đổi năm 2026 tập trung bảo đảm tốt hơn quyền con người và quyền công dân. Luật mở rộng đối tượng thụ hưởng và nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý chuyên nghiệp.

Đặc biệt, luật chú trọng đến các nhóm yếu thế trong xã hội, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận công lý một cách công bằng và hiệu quả. Luật sẽ chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 01/01/2027.

6. Luật Công chứng: Chuyển đổi số toàn diện hoạt động tư pháp

Cuối cùng, Luật Công chứng sửa đổi chính là bước đi quan trọng để thực hiện chuyển đổi số toàn diện. Luật quy định việc xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng thống nhất từ Trung ương đến địa phương, giúp cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính.

Việc cho phép thực hiện các quy trình công chứng điện tử sẽ giúp giảm chi phí, thời gian và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong các giao dịch dân sự, kinh tế. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.

Việc thông qua 6 đạo luật này không chỉ hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn tạo ra hành lang pháp lý vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

hethongphapluat tiếp tục cập nhật thông tin chi tiết ngay khi có văn bản chính thức từ Văn phòng Quốc hội.