Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi lĩnh vực, trong đó có ngành luật. Tại các hội thảo chuyên sâu gần đây, các chuyên gia đầu ngành đã cùng thảo luận về tác động đa chiều của AI đối với hoạt động xây dựng và thực hiện pháp luật tại Việt Nam.

AI - Động lực mới cho hiệu quả thực thi pháp luật

Việc phát triển và ứng dụng AI đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp. Theo các chuyên gia, tiềm năng to lớn của AI nằm ở khả năng nâng cấp công nghệ, tăng năng suất lao động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong lĩnh vực chính sách, AI đang thay đổi phương thức áp dụng pháp luật, giúp cải thiện đáng kể hiệu quả thực thi thông qua việc xử lý dữ liệu lớn và đưa ra các dự báo chính xác.

Chính phủ Việt Nam đã sớm nhận định tầm quan trọng này thông qua việc ban hành Quyết định 127/QĐ-TTg năm 2021 về Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030. Đây được xem là kim chỉ nam để các bộ, ngành và địa phương chủ động tham gia vào làn sóng công nghệ này.

Thách thức về đạo đức và tính chính xác của dữ liệu

Dù mang lại nhiều lợi ích, việc sử dụng AI trong tư vấn pháp luật vẫn còn nhiều tranh luận. Một trong những hạn chế lớn nhất của các mô hình AI tạo sinh hiện nay là tính chính xác của dữ liệu phản hồi và tính cập nhật của thông tin pháp lý. Pháp luật vốn là lĩnh vực đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối, do đó, việc phụ thuộc hoàn toàn vào máy móc mà thiếu sự kiểm chứng của con người có thể dẫn đến những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, sự trỗi dậy của AI cũng đặt ra các vấn đề về đạo đức nghề nghiệp và nguy cơ thay thế nhân lực trong một số khâu trung gian. Các nhà hoạch định chính sách cần thiết lập các khung khổ pháp lý chặt chẽ để đảm bảo AI được sử dụng một cách có trách nhiệm và có lợi cho nhân loại.

Theo Chiến lược quốc gia ban hành kèm theo Quyết định 127/QĐ-TTg, Việt Nam phấn đấu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển các giải pháp AI tiêu biểu, góp phần xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Lời khuyên cho các tổ chức và cá nhân

Để thích nghi với kỷ nguyên AI, các cá nhân và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực pháp luật cần trang bị đầy đủ kỹ năng và kiến thức công nghệ cần thiết. Việc kết hợp giữa trí tuệ con người và sức mạnh của AI sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa quy trình làm việc, nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu. Đồng thời, cần luôn giữ vững tinh thần thượng tôn pháp luật và đạo đức nghề nghiệp khi ứng dụng bất kỳ công nghệ mới nào vào thực tiễn.