Bảo hiểm xã hội tự nguyện: "Của để dành" cho lao động tự do

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ, việc đảm bảo an sinh xã hội cho những người lao động tự do, người làm việc trong khu vực phi chính thức trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Không còn là đặc quyền của riêng khối công chức hay công nhân nhà máy, giờ đây, bất kỳ công dân Việt Nam nào cũng có thể tự xây dựng cho mình một "tấm lưới an sinh" thông qua hình thức bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, cho phép người tham gia được lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập cá nhân. Đây thực sự là một giải pháp linh hoạt, giúp mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận với chế độ hưu trí và tử tuất.

Ai được tham gia và hưởng những quyền lợi gì?

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hiện nay rất rộng mở. Cụ thể, theo khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện bảo hiểm bắt buộc, đều có thể đăng ký tham gia.

Về quyền lợi, người tham gia sẽ được hưởng các chế độ cơ bản bao gồm:

• Trợ cấp thai sản: Một điểm mới đáng chú ý nhằm khuyến khích lao động trẻ tham gia.
• Hưu trí: Nhận lương hưu hàng tháng khi đủ điều kiện.
• Tử tuất: Đảm bảo quyền lợi cho thân nhân khi người tham gia qua đời.
• Bảo hiểm tai nạn lao động: Theo hình thức tự nguyện, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi gặp rủi ro nghề nghiệp.

Mức đóng thấp nhất năm 2026: Con số bất ngờ sau khi được hỗ trợ

Nhiều người lo ngại rằng mức đóng bảo hiểm sẽ là một gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, thực tế mức đóng thấp nhất hiện nay lại rất dễ tiếp cận, đặc biệt là sau khi có sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP.

Công thức tính mức đóng hàng tháng được xác định như sau:

Mức đóng = 22% x Thu nhập lựa chọn - Mức hỗ trợ của Nhà nước

Trong đó, mức thu nhập thấp nhất để tính đóng bảo hiểm bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (hiện là 1,5 triệu đồng/tháng theo Nghị định 07/2021/NĐ-CP). Dưới đây là bảng chi tiết mức đóng thấp nhất cho từng đối tượng:

Điều kiện hưởng lương hưu: Rút ngắn thời gian đóng xuống còn 15 năm

Một trong những thay đổi mang tính nhân văn nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính là việc giảm số năm đóng bảo hiểm tối thiểu để hưởng lương hưu.

Cụ thể, tại Điều 98 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:

"Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên."

Việc rút ngắn thời gian từ 20 năm xuống còn 15 năm đã mở ra cánh cửa hưởng lương hưu cho rất nhiều người tham gia muộn hoặc có quá trình đóng không liên tục. Đây là nỗ lực của Nhà nước nhằm hướng tới mục tiêu bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau khi bước vào độ tuổi xế chiều.

Hy vọng bài viết đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc về mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất. Việc tham gia bảo hiểm ngay từ hôm nay chính là cách đầu tư thông minh nhất cho tương lai của chính bạn.