Tuần qua, cộng đồng kế toán và doanh nghiệp tiếp tục đón nhận hàng loạt các hướng dẫn mới từ cơ quan thuế liên quan đến những vấn đề "nóng" như chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết, nghĩa vụ thuế của nhà thầu nước ngoài và các quy định về khấu hao tài sản cố định. Những thay đổi này đòi hỏi sự cập nhật kịp thời để đảm bảo tính tuân thủ và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp.

1. Chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết: Khi EBITDA âm

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là hướng dẫn về chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Theo quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP, cụ thể là tại điểm b khoản 3 Điều 16, trường hợp doanh nghiệp có EBITDA âm thì toàn bộ chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ sẽ không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Phần chi phí lãi vay không được trừ này sẽ được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo khi xác định tổng chi phí lãi vay được trừ trong trường hợp tổng chi phí lãi vay phát sinh của kỳ tính thuế tiếp theo thấp hơn mức quy định. Thời gian chuyển chi phí lãi vay tính liên tục không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh chi phí lãi vay không được trừ.

Kế toán viên cần rà soát kỹ các chỉ số tài chính khi có giao dịch liên kết (ảnh minh họa)

2. Thuế nhà thầu đối với quảng cáo Facebook và Google

Vấn đề thuế nhà thầu đối với các nền tảng xuyên biên giới như Facebook (Meta) tiếp tục được làm rõ. Hiện nay, nhiều nhà cung cấp nước ngoài đã thực hiện đăng ký, kê khai và nộp thuế trực tiếp tại Việt Nam theo hướng dẫn tại Thông tư 80/2021/TT-BTC. Cụ thể:

• Nhà cung cấp nước ngoài thực hiện khai thuế trực tiếp tại Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế theo quy định tại Điều 77 và nộp thuế theo Điều 78 của Thông tư này.
• Doanh nghiệp Việt Nam khi sử dụng dịch vụ cần lưu ý các điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC.

3. Khấu hao tài sản cố định trong thời gian tạm dừng hoạt động

Việc trích khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) khi doanh nghiệp tạm dừng hoạt động để sửa chữa cũng là vấn đề gây nhiều thắc mắc. Căn cứ Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC:

• Nếu TSCĐ tạm dừng để sửa chữa trong thời gian không quá 09 tháng, sau đó tiếp tục đưa vào sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thì chi phí khấu hao trong thời gian này vẫn được tính vào chi phí được trừ.
• Ngược lại, nếu tài sản sau khi sửa chữa vẫn không đưa vào sử dụng thì chi phí khấu hao sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN.

Việc quản lý chứng từ và hóa đơn điện tử đóng vai trò then chốt trong quản trị rủi ro thuế (ảnh minh họa)

4. Hóa đơn và chứng từ đối với các khoản thu tài chính

Đối với các khoản lãi tiền gửi ngân hàng, doanh nghiệp cần lưu ý đây là khoản thu tài chính khác không thuộc đối tượng phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Do đó, doanh nghiệp không phải lập hóa đơn theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP mà chỉ cần lập chứng từ thu theo quy định kế toán.

Riêng đối với hoạt động cho thuê tài sản của cá nhân, bên thuê là doanh nghiệp cần đảm bảo hồ sơ kê khai thuế thay cho cá nhân (nếu có thỏa thuận) theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC để được tính vào chi phí được trừ.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp kế toán tránh được các sai sót trong quá trình kê khai mà còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập kế hoạch tài chính và tối ưu hóa dòng tiền.