Trước thực trạng một số địa phương cấp cơ sở còn khuyết thiếu nhân sự phụ trách công tác giáo dục và đào tạo dẫn đến nhiều bất cập trong công tác quản lý địa bàn, Chính phủ đã có chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh và hoàn thiện bộ máy hành chính cơ sở. Cụ thể, tại điểm 1 mục 1 Công văn 8683/VPCP-TCCV, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã giao Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chỉ đạo UBND các xã chưa bố trí công chức phụ trách lĩnh vực này phải khắc phục triệt để, bảo đảm 100% các xã trên toàn quốc đều có công chức chuyên trách hoặc phụ trách giáo dục và đào tạo trong Quý III/2026.

Bảo đảm kiện toàn đội ngũ công chức cấp xã phụ trách giáo dục và đào tạo theo đúng tiến độ (ảnh minh họa)

Thực trạng thiếu hụt nhân lực quản lý giáo dục cấp cơ sở và yêu cầu cấp bách

Chỉ đạo mang tính đột phá và quyết liệt nêu trên được đưa ra ngay sau khi Chính phủ xem xét Báo cáo 8897/BC-BNV ngày 14/8/2026 của Bộ Nội vụ về thực trạng đội ngũ công chức phụ trách giáo dục và đào tạo ở cấp xã. Theo khảo sát từ Bộ Nội vụ, mặc dù khối lượng công việc quản lý nhà nước về giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và phổ cập giáo dục tại cấp xã ngày càng nặng nề, song không ít xã tại các địa phương vẫn chưa phân công hoặc bố trí thiếu công chức chuyên trách đảm nhiệm mảng việc trọng yếu này.

Trách nhiệm trực tiếp và cao nhất trong việc tổ chức thực hiện khắc phục tình trạng trên được xác định thuộc về Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cùng với UBND các xã, phường, thị trấn chưa bố trí đủ nhân sự. Việc hoàn thiện bộ máy phải gắn liền với các quy định pháp luật hiện hành về tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức theo tinh thần của Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Công chức cấp xã trực tiếp theo dõi, nắm bắt tình hình cơ sở giáo dục tại địa phương (ảnh minh họa)

Rà soát, kiện toàn theo vị trí việc làm và điều kiện thực tiễn địa phương

Không dừng lại ở việc bổ sung cơ học số lượng nhân sự cho đủ chỉ tiêu, điểm 2 mục 1 Công văn 8683/VPCP-TCCV đặt ra yêu cầu toàn diện và sâu sát hơn đối với chính quyền các cấp:

• Thường xuyên chủ động rà soát, đánh giá: Các địa phương phải định kỳ kiểm tra chất lượng hoạt động của đội ngũ công chức cấp xã đảm nhận nhiệm vụ giáo dục, kịp thời tháo gỡ khó khăn về mặt nhân lực và chuyên môn.
• Bố trí dựa trên vị trí việc làm: Việc kiện toàn nhân sự bắt buộc phải căn cứ vào đề án vị trí việc làm, khối lượng công việc thực tế phát sinh trên địa bàn và quy mô hệ thống trường lớp thuộc thẩm quyền quản lý theo tinh thần của Luật Cán bộ, công chức năm 2025.
• Bảo đảm chuẩn hóa trình độ chuyên môn: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu quản lý nhà nước về giáo dục theo quy định của Luật giáo dục 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Trách nhiệm giám sát, đào tạo và hướng dẫn của Bộ Nội vụ

Tại mục 2 Công văn 8683/VPCP-TCCV, Lãnh đạo Chính phủ đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Nội vụ nhằm bảo đảm chỉ đạo được thực thi đồng bộ và hiệu quả trên toàn quốc:

1. Tổng hợp và theo dõi sát sao: Chủ trì tổng hợp toàn diện tình hình bố trí, tuyển dụng, sử dụng đội ngũ công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở cấp xã từ tất cả 63 tỉnh, thành phố.
2. Hướng dẫn nghiệp vụ theo vị trí việc làm: Ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về khung năng lực, tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ của vị trí việc làm công chức phụ trách giáo dục tại cấp xã.
3. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực: Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước, kỹ năng giải quyết công việc trong lĩnh vực giáo dục cho đội ngũ công chức cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Việc khẩn trương hoàn thành bố trí công chức phụ trách giáo dục tại tất cả các xã trong Quý III/2026 không chỉ là một nhiệm vụ hành chính thuần túy, mà còn là mắt xích then chốt giúp chính quyền cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trường lớp, bảo đảm tốt nhất quyền học tập của học sinh và củng cố vững chắc nền tảng giáo dục từ địa bàn dân cư.