Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) giữ vai trò chủ lực trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Cơ chế quản lý tài chính mới được ban hành đã giải quyết dứt điểm các vướng mắc về hạch toán chi phí đặc thù trong ngành khai khoáng, đồng thời nâng cao phúc lợi cho lực lượng lao động.

Xử lý linh hoạt các khoản chi phí rủi ro trong khảo sát và thăm dò khoáng sản

Hoạt động thăm dò địa chất và khảo sát khoáng sản luôn đi kèm với mức độ rủi ro đầu tư rất cao. Thực tế ghi nhận nhiều đề án sau khi hoàn tất công tác thực địa cho thấy trữ lượng không đạt hiệu quả kinh tế hoặc vướng mắc về công nghệ, môi trường khiến dự án không thể triển khai.

Căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025, TKV được phép xử lý một số khoản chi phí từ nguồn lợi nhuận sau thuế trong các trường hợp sau:

• Chi phí khảo sát, thăm dò đã thực hiện nhưng kết quả cho thấy không đủ trữ lượng khoáng sản để khai thác công nghiệp;
• Trữ lượng đạt yêu cầu nhưng chưa có giải pháp công nghệ khai thác, chế biến phù hợp hoặc chưa có biện pháp giảm thiểu tối ưu tác động xấu đến môi trường;
• Dự án không thể tiếp tục thực hiện do cơ quan quản lý nhà nước điều chỉnh quy hoạch hoặc có sự thay đổi về chính sách pháp luật.

Ngoài ra, đối với các khoản đầu tư rủi ro cao hoặc dự án dừng triển khai do chính sách thay đổi, TKV được chủ động phân bổ chi phí trong thời gian tối đa 05 năm kể từ khi có quyết định phê duyệt đủ điều kiện quyết toán, căn cứ trên Báo cáo kiểm toán chấp thuận toàn phần.

Hạch toán chi phí ăn giữa ca, ăn định lượng vào chi phí sản xuất kinh doanh

Quy định tài chính mới mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi cho phép TKV và các doanh nghiệp thành viên tham gia Thị trường TKV được hạch toán trực tiếp chi phí ăn giữa ca, ăn định lượng cho công nhân viên vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.

Đặc thù công việc thợ lò đòi hỏi tiêu hao thể lực rất lớn, do đó việc bồi dưỡng dinh dưỡng là yếu tố sống còn để đảm bảo an toàn và năng suất lao động. Chế độ này được cụ thể hóa dựa trên thỏa ước lao động tập thể và nội quy nội bộ, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt tinh thần của Bộ luật Lao động 2019.

Việc hạch toán minh bạch chi phí ăn ca, ăn định lượng giúp người lao động yên tâm gắn bó với nghề, củng cố sự ổn định và phát triển bền vững của toàn bộ hệ sinh thái ngành than.

Chủ động điều phối thị trường nội bộ và cơ chế giá

TKV được giao quyền quản lý tập trung và thống nhất đối với thị trường tiêu thụ than, alumin cùng các khoáng sản trọng điểm. Đồng thời, Tập đoàn chủ trì định hướng, phân công nhiệm vụ cho các đơn vị trực thuộc trong các mảng phụ trợ như cơ khí, vật tư chiến lược, khảo sát địa chất và công tác môi trường.

Quyền tự chủ trong việc quyết định và điều chỉnh giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ trong nội bộ Thị trường TKV (ngoại trừ các mặt hàng do Nhà nước định giá) giúp doanh nghiệp linh hoạt thích ứng với biến động thị trường và tối ưu hóa hiệu quả chuỗi giá trị.

Khung pháp lý tài chính mới này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn về dòng tiền cho TKV mà còn mở đường cho các tập đoàn nhà nước nâng cao tính tự chủ và năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.