Chính sách đột phá: Thuế nhập khẩu xăng dầu chính thức về 0%

Trong nỗ lực nhằm giảm bớt áp lực chi phí đầu vào cho nền kinh tế và hỗ trợ đời sống người dân, ngày 09/03/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 72/2026/NĐ-CP. Đây là văn bản quan trọng sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP.

Theo quy định mới, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng động cơ không pha chì (mã HS từ 2710.12.21 đến 2710.12.25) được điều chỉnh giảm mạnh từ 10% xuống còn 0%. Chính sách này có hiệu lực thi hành ngay và kéo dài đến hết ngày 30/04/2026. Bên cạnh đó, các loại nhiên liệu thiết yếu khác như Diesel, dầu hỏa (Kerosine), và nhiên liệu bay cũng được đưa về mức thuế suất 0% (giảm từ mức 7% trước đó).

Việc đưa thuế nhập khẩu về 0% được xem là một "liều thuốc" kịp thời để ổn định thị trường năng lượng trong nước. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn được đặt ra: Tại sao thuế giảm sâu nhưng giá xăng tại các trụ bơm vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tương ứng?

Tại sao giá xăng không giảm ngay lập tức?

Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cần nhìn vào cấu thành giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam. Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP (sửa đổi Điều 38a Nghị định 83/2014/NĐ-CP), giá cơ sở xăng dầu được xác định dựa trên sự kết hợp giữa nguồn nhập khẩu và nguồn sản xuất trong nước:

"Giá cơ sở xăng dầu được xác định bằng (=) giá xăng dầu từ nguồn nhập khẩu nhân với (x) tỷ trọng (%) sản lượng xăng dầu từ nguồn nhập khẩu cộng (+) giá xăng dầu từ nguồn sản xuất trong nước nhân với (x) tỷ trọng (%) sản lượng xăng dầu từ nguồn sản xuất trong nước."

Thực tế vào thời điểm giữa tháng 3/2026, dù thuế nhập khẩu đã về 0%, nhưng giá dầu thô thế giới lại đang trải qua những đợt sóng dữ dội. Căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD/thùng, tăng gần 20% chỉ trong vòng một tuần. Khi giá nguyên liệu đầu vào tăng quá nhanh, mức giảm từ thuế nhập khẩu (khoảng 7-10%) chỉ đóng vai trò "giảm xóc", ngăn chặn đà tăng phi mã của giá bán lẻ thay vì kéo giá đi xuống.

Cơ chế bình ổn giá: Khi nào Nhà nước sẽ can thiệp sâu?

Trong bối cảnh thị trường biến động khó lường, Bộ Công Thương đã đưa ra dự thảo mới nhằm thắt chặt quản lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất thực hiện bình ổn giá khi giá bán lẻ xăng dầu trong nước có biến động bất thường.

Cụ thể, nếu giá xăng dầu tăng liên tiếp trong vòng một tháng với biên độ cộng dồn từ 20% trở lên, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính để trình Chính phủ quyết định chủ trương bình ổn. Các mặt hàng thuộc diện bình ổn bao gồm xăng khoáng, xăng sinh học và dầu diesel. Đây là chốt chặn quan trọng để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trong năm 2026.

Lời khuyên pháp lý: Người dân và doanh nghiệp cần theo dõi sát các kỳ điều hành giá của liên Bộ Công Thương - Tài chính (thường vào thứ Năm hàng tuần) để có kế hoạch chi tiêu và sản xuất phù hợp. Việc giảm thuế theo Nghị định 72/2026/NĐ-CP là một tín hiệu tích cực, nhưng sự ổn định lâu dài vẫn phụ thuộc vào khả năng tự chủ nguồn cung và diễn biến hòa bình thế giới.

Trên đây là phân tích chuyên sâu về vấn đề: "Thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%: Liệu người dân có được hưởng lợi ngay từ giá bán lẻ?". Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn toàn diện cho quý độc giả.