Vấn đề thẩm quyền của lực lượng Công an xã trong việc tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm giao thông luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Để cụ thể hóa các quy định tại Nghị định 27/2010/NĐ-CP, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 47/2011/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 15/08/2011). Đây được coi là hành lang pháp lý quan trọng nhằm chấn chỉnh hoạt động tuần tra, kiểm soát của lực lượng công an cơ sở.

Lực lượng Công an xã thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát tại địa bàn cơ sở (ảnh minh họa)

Phạm vi tuần tra: Công an xã không được 'lấn sân' sang Quốc lộ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Thông tư 47/2011/TT-BCA chính là việc phân định rõ ràng địa bàn hoạt động. Theo đó, lực lượng Công an xã chỉ được phép tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường liên xã, liên thôn thuộc địa bàn quản lý của mình.

Đặc biệt nghiêm cấm: Lực lượng Công an xã không được tự ý dừng xe, kiểm soát trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ. Quy định này nhằm đảm bảo tính chuyên môn hóa, tránh tình trạng chồng chéo thẩm quyền và hạn chế tối đa các tiêu cực có thể phát sinh khi lực lượng không chuyên trách thực hiện nhiệm vụ trên các tuyến giao thông huyết mạch.

Những hành vi vi phạm nào Công an xã được phép xử lý?

Dù bị giới hạn về địa bàn, nhưng trong phạm vi đường liên xã, liên thôn, Công an xã vẫn có quyền xử lý các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông phổ biến, bao gồm:

• Điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm theo quy định.
• Chở quá số người quy định hoặc chở hàng hóa cồng kềnh, gây cản trở giao thông.
• Điều khiển phương tiện phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, gây nguy hiểm cho người đi đường.
• Sử dụng phương tiện không có gương chiếu hậu hoặc tự ý tháo ống xả (nẹt pô).
• Người chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, lực lượng này còn có trách nhiệm xử lý các hành vi lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường bộ như: họp chợ dưới lòng đường, đặt biển quảng cáo sai quy định, gây mất mỹ quan và an toàn chung.

Công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông tại các tuyến đường nông thôn (ảnh minh họa)

Điều kiện để Công an xã tham gia tuần tra, kiểm soát

Không phải bất kỳ cán bộ Công an xã nào cũng có thể ra đường xử phạt. Theo quy định, cán bộ, chiến sĩ Công an xã khi được huy động phối hợp với Cảnh sát giao thông đường bộ phải đáp ứng các điều kiện khắt khe:

1. Phải được tập huấn: Nắm vững các quy định của Luật Giao thông đường bộ 2008 và các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông.
2. Trang bị công cụ hỗ trợ: Khi thực hiện nhiệm vụ, lực lượng này được trang bị còi, gậy chỉ huy giao thông và các biểu mẫu xử lý vi phạm hành chính theo đúng quy chuẩn của Bộ Công an.

"Việc huy động Công an xã phối hợp với Cảnh sát giao thông chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết nhằm tăng cường lực lượng đảm bảo an toàn giao thông trong các dịp cao điểm hoặc tại các địa bàn phức tạp."

Ngoài ra, trong thời gian tham gia phối hợp, lực lượng Công an xã sẽ được hưởng các chế độ bồi dưỡng theo quy định của pháp luật, nhằm động viên tinh thần trách nhiệm trong công tác giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Việc nắm rõ các quy định tại Thông tư 47/2011/TT-BCA không chỉ giúp người dân thực hiện đúng luật mà còn là cơ sở để giám sát hoạt động của các cơ quan chức năng, đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.