Việc ban hành Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân sửa đổi 2025 (số 82/2025/QH15) đánh dấu một bước tiến mới trong việc hoàn thiện thể chế tư pháp tại Việt Nam. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của đạo luật này chính là việc mở rộng và làm rõ các quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong lĩnh vực thi hành án dân sự và hành chính.

Tăng cường vai trò kiểm sát trực tiếp và toàn diện

Kể từ ngày 01/7/2025, theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân sửa đổi 2025, VKSND sẽ thực hiện nhiệm vụ kiểm sát một cách chặt chẽ hơn đối với hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Cụ thể, VKSND có quyền trực tiếp kiểm sát việc thi hành án của cơ quan thi hành án dân sự, hồ sơ thi hành án, cũng như tham gia các phiên họp xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với các khoản thu nộp ngân sách nhà nước. Điều này giúp đảm bảo mọi bản án, quyết định của Tòa án được thực thi đúng pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự.

Những quyền hạn mang tính cưỡng chế và giám sát cao

Điểm mới đáng chú ý là quyền yêu cầu Tòa án và cơ quan thi hành án thực hiện các biện pháp khắc phục sai phạm. VKSND có quyền yêu cầu ra quyết định thi hành án đúng quy định, cung cấp hồ sơ tài liệu hoặc tự kiểm tra và thông báo kết quả cho Viện kiểm sát.

"Kiểm sát việc cấp, chuyển giao, giải thích, sửa chữa, bổ sung bản án, quyết định của Tòa án; trực tiếp kiểm sát việc thi hành án của cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên..."

Đặc biệt, quyền kháng nghị và kiến nghị được quy định rất rõ ràng. VKSND có quyền kháng nghị các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật của Thủ trưởng cơ quan thi hành án hoặc Chấp hành viên. Đồng thời, Viện kiểm sát có thể yêu cầu đình chỉ việc thi hành, thu hồi hoặc hủy bỏ các quyết định có sai phạm để ngăn chặn những hậu quả pháp lý không đáng có.

Lời khuyên cho người dân và doanh nghiệp

Với sự tăng cường quyền hạn của VKSND, người dân và doanh nghiệp khi tham gia vào quá trình thi hành án cần nắm vững các quy định mới để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm trong quá trình thi hành án, đương sự hoàn toàn có quyền đề nghị VKSND vào cuộc kiểm sát để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.